Diri fay hatları yenilendi

Türkiye’de gerçekleştirilen depremler sebebiyle tedbir almak isteyen vatandaşlar, MTA tarafınca yayımlanmış olan diri fay hattı haritasını araştırıyor. Evlerinin altından fay hattı geçip geçmediğini sorgulayan vatandaşlar, fay hattı üstünden bulunan işaretlenmiş illeri merak ediyor.

Diri fay ya da etken fay, tarihsel dönemde zelzele oluşturmuş olan bütün faylara verilen isim. Yer kabuğundaki muhtelif ölçekteki kayma yüzeyleri, (üzerinde zelzele gerçekleşen ve hareket eden iki levha ya da levhacık arasındaki ara yüzey) fay olarak adlandırılır.

Fayların dirilikleri yalnızca yazılı tarihsel kataloglardan değil bunun yanı sıra tarihi yapıları etkileyen faylanma işaretlerinden de anlaşılabilir.

Genç Kuvaterner çökellerini (2 milyon yıldan daha yaşlı olmayan) kesen faylar, ötelenmiş genç akarsu yatakları, ötelenmiş akarsu – denizel sekiler, tazyik sırtı ya da çöküntü gölcükleri, uzamış sırtlar gibi genç morfolojik şekiller oluşturmuş faylar, diri faylardır.

DİRİ FAY SINIFLANDIRMASI

Herhangi bir bölge ya da ülke için yapılabilecek diri fay sınıflaması eldeki verinin niteliği ve kullanım amacına göre değişir. Diri fayların sınıflamasında, kullanılan kriterlere göre değişen yaklaşımlar olup, aktif, potansiyel aktif, kanaatkar fay terimleri maksimum kullanılanlardır. Bu tanımların çoğunda kullanılan başlıca kriter, depremler kararı faylar süresince yüzeyde ya da yüzeye yakın derinliklerde gerçekleştirilen “yer değiştirme” dir. Diri fayların alt gruplara ayrılarak sınıflamasında ise faylarda meydana gelmiş son olarak yüzey yırtılmasının oluş tarihi jeokronolojik kriter olarak kullanılmaktadır.

Deprem yüzey kırığı: 1900-Günümüz vakit aralığında yüzey kırılmasıyla sonuçlanan büyüklükte zelzele üretmiş fay.
Holosen fayı: Holosen (son 11.000 yıl) yüzey kırılmasıyla sonuçlanan büyüklükte zelzele üretmiş fay.
Kuvaterner fayı: Kuvaterner (son 2.600.00 yıl) yüzey kırılmasıyla sonuçlanan büyüklükte zelzele üretmiş ancak, Holosen etkinliği ve depremselliği kuşkulu fay.
Olası Kuvaterner fayı ya da çizgisellik: Kuvaterner etkinliği kuşkulu fay ya da aktüel topoğrafyada bariz çizgisellik.

MTA DİRİ FAY HARİTASI YAYIMLANDI

Yenilenmiş diri fay haritaları MTA tarafınca resmi sitelerinde erişime açıldı. Maden Tetkik Arama Genel Müdürlüğü (MTA) diri fay hattı haritası yayımladı. Fay üzerinde 45 il ve 110 ilçe yer alıyor.

İşte, zelzele riski taşıyan o iller; Aksaray, Aydın, Balıkesir, Bolu, Burdur, Bursa, Bingöl, Denizli, Eskişehir, Erzincan, Erzurum, Hakkari, Hatay, İzmir, Kahramanmaraş, Manisa, Muğla, Kocaeli, Konya, Osmaniye ve Sakarya.