Yunanistan yeniden sandık başında: Anketler bir kez daha ‘Miçotakis’ diyor

Yunanistan, bir ay aradan sonra bugün genel seçimler için tekrardan sandık başına gidiyor. 21 Mayıs’ta meydana getirilen seçimler sonra oluşan 300 sandalyeli mecliste hükümet kurulamadığından seçmenler bugün tekrardan parlamento seçimlerinde oy kullanacak.

Son anketlere göre, eski başbakan Kiryakos Miçotakis’in tutucu Yeni Demokrasi (YD) partisi, kayda kıymet bir farkla partiler arasında birinci sırada. Anket şirketlerine göre, YD pazartesi itibarıyla meclisteki yeni çoğunluğuna dayanarak hükümeti tek başına kurabilecek.

Kiryakos Miçotakis liderliğindeki Yeni Demokrasi, 2019 ortalarında iktidarı Aleksis Çipras’ın merkez soldaki SYRİZA partisinden devralmıştı.

ÜÇ LİDER DE GÖREVİ İADE ETTİ, HÜKÜMET KURULAMADI

Miçotakis, 21 Mayıs’taki seçimlerin hiç bir partinin çoğunluğu elde edememesiyle sonuçlanmasının ardından, YD’nin beklenmedik kazanımlar elde etmesine ve oy oranını artırmasına karşın erken seçim çağrısında bulunmuştu.

Hükümeti kurma görevini üstüne alan SYRİZA ve PASOK liderleri de yeni hükümeti kuramadan rolü Cumhurbaşkanı Katerina Sakellaropoulou’ya iade etmişti.

Yeni hükümetin kurulamaması üstünde 25 Mayıs’ta, Yunanistan anayasası gereği, Cumhurbaşkanı Sakellaropoulou Hâkim İoannis Sarmas’ı seçimlerden sonra bir sonraki hükümet kurulana kadar geçici başbakan olarak atamıştı.

YENİ SEÇİM, YENİ SEÇİM SİSTEMİ

Mayıs ayındaki seçimin aksine, bugün yapılacak seçimlerde büyük partilere bonus iskemle elde eden yeni bir seçim sistemi uygulanacak. Bu şekilde sandıktan birinci çıkan partinin yeni hükümeti tek başına kurması bekleniyor.

1974’ten bu yana büyük partilere bonus iskemle fikrini korumak için çaba sarfeden YD, SYRİZA-ANEL birlik hükümetinin oyladığı, yüzde 3’lük seçim barajıyla nispi temsil sistemini öngören 2016 seçim yasasını Ocak 2020’de değiştirerek bonus iskemle sistemini tekrardan devreye sokmuştu.

Bugünkü seçimlerde uygulanacak bu sisteme göre oyların minimum yüzde 25’ini alarak birinci gelen parti, fazladan 20 iskemle alacak, her yarım puan için bir iskemle daha eklenerek oyların yüzde 40’ına ulaşıldığında en çok 50 fazladan iskemle elde etme fırsatı olacak.

26 PARTİ, 4 İTTİFAK, 2 BAĞIMSIZ SEÇİME KATILIYOR

25 Haziran meclis seçimlerinde 9 milyon 900 binin üstünde seçmenin oy kullanma hakkı var. 2019 senesinde çıkarılan bir kanun gereği, son 35 sene içerisinde Yunanistan’da 2 sene yaşamış ve seçimin yapıldığı sene ya da bundan önceki sene vergi beyannamesi vermiş olan yurtdışındaki Yunanistan vatandaşlarına da oy kullanma hakkı tanınıyor.

Meclis seçimlerine onlarca parti ve oluşum katılıyor. 8 Haziran 2023 tarihinde Yüksek Mahkeme, 13’ü bundan önceki seçime de katılmış olan 26 siyasal parti, 4 ittifak ve 2 bağımsız adayın seçime katılma kriterlerini karşıladığına karar verdi.

SEÇİM ÖNCESİ SON ANKETLER NE DİYOR?

Komşu Yunanistan’da meydana getirilen son anketlere göre, tarzı gene ilk başta bitirmesi beklenen Miçotakis’in partisinin oy payı yüzde 38-42 bandında. Bugün bu oranın gerçeğe dönüşmesi durumunda, YD’nin anayasayı değiştirecek çoğunluğu elde edememesine karşın tek başına hükümeti kuracak çoğunluğu sağlaması bekleniyor.

Ana karşıcılık partisi SYRİZA cephesinde de mayısta yaşanmış olan oy kaybı gündemdeki yerini koruyor. Son anketlere göre, SYRİZA mayıs ayında elde edilmiş yüzde 20 oranının dibine gerilemiş durumda. Bugünkü seçimlerden merkez soldaki PASOK’un üçüncü, Yunanistan Komünist Partisi’nin (KKE) ise dördüncü olarak çıkması bekleniyor.

25 Haziran seçimlerinde aşırı sağcı, popülist Helen Çözümü’nün yeni meclise gireceği öngörülüyor. Ancak ikisi sol, ikisi aşırı sağcı olmak suretiyle dört siyasal oluşum için yüzde 3’lük barajın aşılıp aşılamayacağı belirsizliğini koruyor.

Son anketler, Yunanistan’ın eski meclis başkanı Zoi Konstantopoulou’nun liderliğindeki Özgürlük Seyri partisi ile birtakım kilise kesimlerinin desteklediği, dinci, popülist NİKİ’nin yeni meclise girmeye yakın olduklarını gösteriyor.

Eski maliye bakanı Yanis Varoufakis liderliğindeki MERA25 ile kabahat örgütü Altın Şafak’ın birtakım unsurlarının destek verdiği Spartalılar’ın yüzde 3’lük barajın altında kalacağı tahmin ediliyor.