Yargıtay’dan mülk sahibi ve kiracıları ilgilendiren emsal karar

Z.Y.’ye dair iş yerinde kiracı olarak tuhafiyecilik yapan M.A. tıpkı yerde yeniden Z.Y.’ye dair diğer bir dükkanın boşalması üstüne oraya geçmek istedi. Lakin mülk sahibi Z.Y. buna razı olmadı. Teze nazaran M.A. müsaadesiz olarak haber vermeden bu dükkana geçti.

Z.Y. buna itiraz edince taraflar ortasında uyuşmazlık çıktı. Kiracı M.A. ve eşinin kelamlı ve fiili saldırısına maruz kaldığını sav eden Z.Y., İzmir Konak Kaymakamlığı’na başvurup M.A.’nın ve eşinin hareketinin 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 256. unsuru mucibince kiralananı açıktan fena kullanma durumunda bulunduğunu ileri sürdü.

M.A.’nın taşınmazından tahliyesine karar verilmesini istek etti.

TAHLİYE EDİLMESİNİ TALEP ETTİ

M.A.’nın avukatı ile verdiği cevap dilekçesinde ise dava mevzusu iş yerinin taraflarca imzalanan yazılı kira kontratı uyarınca müvekkili tarafınca aylık 500 TL kira bedeli ile kiralandığını ve bugüne dek işlemiş kira bedellerinin de ödendiğini, davacı tarafa yönelik küfür, hakaret ve atak tezlerinin büsbütün temelsiz olduğunu, tersine davacının müvekkiline yönelik küfür, hakaret, tehdit ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 267/1. hikayesinde tanımlanan iftira cürmünü işlediğini, müvekkilinin taşınmazda yapmış olduğu bazı tadilat, tamirat ve tefrişten sonrasında tahliye etmesi mevzusu ile ilgili tehdit ve hakarette bulunduğunu, müvekkilinin işyerini işgal etmiş olduğu iftirası ile Konak Kaymakamlığı’na yönetimsel başvuru yaparak taşınmazın 3091 sayılı Kanun uyarınca tahliye edilmesini istek etti.

M.A.’nın avukatı ama iş yerinin müvekkili tarafınca kira kontratına dayalı olarak kullanıldığı gerekçesiyle talebin reddine karar verildiğini, davacı ile ilgili iftira cürmünden şikayetçi olunduğunu ve soruşturmanın devam ettiğini belirterek davanın reddini istedi.

Her iki tarafın da birbirine açmış olduğu ceza davalarında kiralayanın şikayeti üstüne davalı kiracı ile ilgili hakaret ve basit yaralama hatasından amme davası açılırken, Sulh Ceza Mahkemesi’nde meydana getirilen yargılama sonunda, davalının “mahkumiyetine kâfi delil olmadığı müsnet suç durağan(durgun) olmadığından beraatına” karar verilip karar temyiz incelemesinden geçerek katılaştı. Hakkında beraat sonucu verilen davalı kiracı ise kiralayan ile ilgili iftira kabahatinden şikayetçi olduğu İzmir 18. Asliye Ceza Mahkemesi’nde meydana getirilen yargılama sonunda kiralayan ile ilgili iftira cürmünden cezalandırılmasına, “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına” karar verilip karar katılaştı.

MAHKEME DAVAYI REDDETTİ

Sulh Hukuk Mahkemesi, “Davacı şahidinin hazırlık etabındaki tabirinde ve ceza yargılamasında görgüsü olmadığını bildirmesine rağmen mahkememizde aksi tarafta beyanda bulunduğu, bu şahidin son tabirinin de samimi görülmediği, diğer iki şahidin hazırlık etabındaki lafı ile ceza mahkemesindeki tabirinin tutarsız olduğu, diğer şahitlerin hakarete ait görgülerinin olmadığı gerekçesiyle” davanın reddine karar verdi.

YARGITAY KARARI BOZDU

Davalı kiracının kiralayana yönelik hakaret ve basit yaralama aksiyonunun olup olmadığı bu mevzunun kira ilgisini çekilmez hale yerleştirip sokmadığı mevzusu ile ilgili toplanan Yargıtay (Kapatılan) 6. Hukuk Dairesi, “Ceza belgesinde dinlenen tanık anlatımlarından davalı kiracının kiralayana yönelik fiili ve kelamlı aksiyonunun olduğu hakaret içerikli kelamlar söylediği, kiralayana yönelik manevi ızrar yapmış olduğu anlaşılmaktadır. Davalının, ceza yargılamasında kâfi delil olmadığı gerekçesiyle beraat etmiş olması Türk Borçlar Kanunu 74. unsuru uyarınca hukuk yargıcını bağlamaz. Ceza yargılamasında aksiyonun maddede belirtilen tipik suç tarifine uyup uymadığı, kast ögesinin gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilirken, hukuk hakimi, aksiyon cürüm teşkil etmese de daha geniş bir yorumla hareketin hukuka alışılmamış olup olmadığını, taraflar ortasındaki sözleşme bağlantısının hukuka ters hareket sebebiyle çekilmez hale gelip gelmediğini inceler. Gerek ceza yargılamasında dinlenen tanık anlatımları gerekse davalı kiracının kiralayan aleyhine iftira cürmünden şikayette bulunarak hasımlığı devam ettirmesi taraflar ortasındaki kira münasebetinin çekilmez hale geldiğini göstermektedir. Türk Borçlar Kanunu 316/2. (doğrusu 316/3.) unsurundaki koşulların oluştuğu kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, açıklanan mevzulara uyulmadan yazılı biçimde davanın reddine karar verilmiş olması yanlışsız değildir” münasebeti ile sonucu bozdu.

SULH HUKUK MAHKEMESİ DİRENDİ

Bozma kararının akabinde Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından, “Yargıtay bozma ilamında, kiracının, kiralayan aleyhine iftira kabahatinden şikâyette bulunması mevzusunun kira mukavelesinin çekilmez hâle gelmesi olarak kabul edildiği, kiracının iftira cürmünden kiralayan aleyhine şikâyette bulunmasının, kiracının BK’nın 256/1. unsurunda belirtilen ‘icap eden vazifeye’ 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’ndaki (TBK) ‘saygı göstermek’ yükümlülüğüne tezat olarak görüldüğü, ama kiracının Anayasal bir hak olan şikâyet hakkını kullanımı mevzusunun göz arkası edildiği, Anayasal bir hakkını kullanan kiracıya, bu hakkını kullanmasından dolayı aleyhine hukuksal netice yüklenmesinin reel olmadığı, kiraya verenin kendi aksiyonu ile iftira cürmünün oluşmasına yol açmış olduğu ve bu durumdan yararlandırılmasının olası olmadığı, gerek kiracının gerekse kiraya verenin birbirlerine saygılı hareket etmek zorunda olduğu, kiracının iftira kabahatinden yapmış olduğu şikâyetinin aleyhine netice doğurmasının yerinde görülmediği gerekçesiyle” inat sonucu verildi.

Direnme sonucu mühleti içerisinde davacının mirasçıları vekili tarafınca temyiz edildi.

Yargıtay Hukuk Genel Konseyi ise, “Taraf beyanları ve belge kapsamına nazaran davacı, davalı ile ilgili hakaret ve basit yaralama hatalarından şikâyette bulunmuş, Sulh Ceza Mahkemesince meydana getirilen yargılama sonucunda, mahkumiyete kâfi ve inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle davalının müsnet cürümlerden beraatına karar verilmiştir. Davalı da davacı ile ilgili hakaret ve iftira kabahatlerinden şikâyette bulunmuş, Asliye Ceza Mahkemesince meydana getirilen yargılama sonucunda, davacının hakaret ve iftira hatalarından mahkûmiyetine ve kararın açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiştir. Bu durumda, davacı ve davalının birbirleri ile ilgili şikâyette bulundukları, haklarında ceza mahkemelerinde yargılamalar yapıldığı, böylelikle kira ilgisinin kiraya veren bakımından çekilmez hâle geldiği anlaşılmakla BK’nın 256/2. (TBK’nın 316/3.) hususundaki kaidelerin oluştuğu kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekir” diyerek, Sulh Hukuk Mahkemesi’nin inat kararını, kiracının tahliyesi istikametinde karar kurulması istikametinde bozdu.