Travma Nedir? Travma Hakkında Bilmeniz Gerekenler!

Travma, günlük yaşantımızda sık sık kullandığımız kelimelerden bir tanesidir. Ancak maalesef ki cümlelerimizin arasına girmiş olduğu kadar kolay bir kavram değildir. Günlük yaşantıyı bozan, ani ve beklenmedik vakit gelişen, kaygı, gerilim ve paniğe yol açan vakalar travmatik yaşantılar olarak isimlendirilebilir. 

Örneğin bir trafik kazası, tabii afetler, taciz, sertlik gibi yaşantılar birer travma sebebi olabilirler.

Ancak yaşam boyu yaşadığımız her korku, panik, gerilim gibi duygulara travma diyemeyiz. Savaşlar, patlamalar, depremler, yangınlar, işkenceye uğramak, taciz ya da tecavüze uğramak, kaza geçirmek ya da şiddete uğramak gibi vakalar travmaya niçin olabilecek durumlardır.

Başka bir halde travmatik yaşantı gerçekleşmesi için;

• Yaşantıya karşı tehdit algılama

• Vücudun bütünlüğüne karşı tehdit algılama

• Sevdiklerimize karşı tehdit algılama

• İnanç sistemlerine karşı tehdit algılama

gibi durumların gerçekleşmesi gerekir.

İlk olarak tesir aşaması bulunur ve bu noktada endişe ve korkular ön planda yer alır. 

İkinci kademe ise kahramanlık aşamasıdır. Bu aşamada bir çok kişi, travmaların neticeleri ya da kayıpları ile başa çıkmak için fizyolojik ve zihinsel olarak çok çalışa eğiliminde olurlar. 

Diğer kademe balayı aşamasıdır ve bu noktada kişiler hayatta kaldıkları için gelen yardımlara minnet duyarlar. 

Dördüncü kademe uyanış aşamasıdır. Bu aşamada kuruluşlar ya da görevliler yapması gerekenleri zamanında yapmadılarsa bu kişilere karşı hiddet ve kin duygusu beslenebilir.

Son kademe ise tekrar yapılanma aşamasıdır. Kişiler zihinsel ve romantik tekrar yapılanma kararında daha realist algılamalar yaşarlar. Karşılaşılan problemlere karşı şahsi çözümler bulabilmek için repertuvar üstlenirler. Aynı zamanda son kademe psikoterapinin de en etkili olduğu aşamadır.

Travmaya yüklenen anlamlar, kişilerin geçmiş yaşantıları, stresle başa çıkabilme becerileri, aldıkları toplumsal yardımcı ve genetik yapıları kişilerin travmalara değişik tepkiler verebilmelerine niçin olurlar. Aynı zamanda travmalar muhtelif psikiyatrik hastalıklara niçin olabilirler.

Kişilerin travma anını istemeden tekrar hatırlaması, yaşamış olduğu vaka ile alakalı rüyalar görmesi, bazı zamanlar o vakası tekrar yaşıyor gibi hissetmesi, vakası hatırlatan durumlar ile karşılaştığında kendini fena hissetmesi tekrar yaşama emareleri içinde yer alır.

Bu durumda kişiler, yaşadıkları vakası hatırlatan yerlerden, durumlardan, konuşmalardan ve duygulardan uzak durmayı tercih ederler. Çünkü olayın hatırlanmasına niçin olacak bölgelere gitmek ya da konuşmalar yapmak kişilerin psikolojik ya da fizyolojik olarak acı çekmelerine niçin olabilir.

Bu grupta yer edinen emareler içinde şunlar yer alır; kişilerin uykuya dalmada ya da uykuya devam etmede zorluklar yaşaması, ivedi sinirlenmek ve hiddet patlamaları yaşamak, devamlı olarak tetikte hissetme, irkilme tepkileri verme, odaklanma sorunları yaşama. 

Travma yaşayan bir çok birey maksimum uyku sorunları yaşamaktan yakınma ederler. Bu sorunlar içinde uykuya dalmakta zorlanma ya da uyku esnasında bir anda uyanma gibi durumlar yer alır.

Travma sonrası tedavi hem deva hem de psikolojik yardımcı şeklinde olabilir. Travmalardan hepimiz aynı derecede etkilenmedikleri için yapılacak tedavi de kişilere göre değişim gösterebilir. 

Birçok travma tedavi edilebilecek yapıdadır. Ancak bu sırada kişilerin tedaviye karşı gösterdikleri tavır da olabildiğince önemlidir. Tedaviden kaçmamak ise bu işin ilk adımıdır.