‘Toz şeytanı’: Mars’taki kasırganın sesi ilk defa kaydedildi

Mars gezegenindeki “toz şeytanı” isimli tabiat vakasının sesi, NASA’nın deney aracı Perseverance tarafınca ilk defa kaydedildi.

Kızıl Gezegen’in yüzeyinde dolaşan ilk bulgu aracı olan Perseverance, Şubat 2021’den beri gezegende ilerliyor. SuperCam ile sahneler yakalayan bulgu aracı, mikrofonuyla da kısıtlı sürelerde ses kayıtları alıyor.

Indiana Purdue Üniversitesi’nden gezegen bilimci Roger Wiens, değişik bir gezegende yaşanmış olan toz kasırgasının sesinin ilk defa insanlığa ulaştırılması ile ilgili şunları söyledi:

“Seslerden yararlanarak diğer araçlarla öğrenebileceğimizden oldukça daha fazlasını keşfedebiliriz. Mikrofon, tam anlamıyla ses hızında çalışmasa da saniyede aşağı yukarı 100 bin kez örnekleme yapmamızı sağlıyor. Mars’ın neye benzediğini daha kuvvetli bir halde anlamamıza katkı sağlıyor.”

Kayıp Rıhtım’ın haberine göre, Perseverance Jezero Krateri’nde bulunmuş olduğu dönemde aslında 100 değişik hortuma rast gelmişse de mikrofonu ilk defa bir “toz şeytanı”nın yanındayken aleni konumdaydı.

“Toz şeytanı”, feza aracının 215. Mars günü olan 27 Eylül 2021 tarihinde Perseverance’ın üstünden geçti. Bilim insanları, toz şeytanının boyutunun aşağı yukarı 25 metre kalınlığında ve minimum 118 metre yüksekliğinde bulunduğunu tahmin ediyor.

Aracın sağlamış olduğu fotoğraflar; rüzgâr, basınç, ısı ve toz okumalarıyla birleştirilince kasırganın saatte 19 kilometre hızla geçmiş olduğu de belirleme edilebiliyor.

Wiens ve meslektaşları kaleme aldıkları makalede, “Bu tesadüfi toz şeytanı karşılaşması, akustik verilerin Mars atmosferinin süratli rüzgar yapısını çözme potansiyelini gösteriyor. Dünya’da olduğu gibi Mars’ta da değişik bölgelerde değişik hava koşulları var. Tüm enstrümanlarımızı ve araçlarımızı, bilhassa de mikrofonu kullanmak, Mars’ta olmanın iyi mi bir tecrübe olacağına dair somut fikirler edinmemize destek oluyor” ifadelerini kullandı.