Suriçi esnafı: Eski Newrozları özlüyoruz

Evrim Deniz

DİYARBAKIR – Maraş depremlerinin etkilediği 11 kentten biri olan Diyarbakır,i Newroz kutlamasına buruk hazırlanıyor. Depremlerde kentte 411 şahıs yaşamını kaybederken minimum 250 bin şahıs de evsiz kaldı. Şehirde ev bulamayan, çadırda kalmak istemeyen yüzlerce insan kenti terk etti.

İşte her sene yüz binlerce insanı Newroz alanında ağırlayan Diyarbakır 2023’te bu koşullarda bir yas havasında hazırlandı Newroz’a.

Yas havası kendisini Suriçi’ndeki Çarşiya Şewitî’de de hissettiriyor. Önceki yıllarda geleneksel Kürt giysileri satan Çarşiya Şewitî esnafı, Newroz öncesi iyi kazanç yapıyordu. Ancak depremler, esnafın işlerini de etkiledi.

Diyarbakır Newroz’unda alanlara renk katan geleneksel Kürt giysileri her sene Suriçi ve Diyarbakır esnafı için satışın en yüksek olduğu zamanlardı. Yılın en renkli ve kalabalık olması ihtiyaç duyulan zamanında Çarşiya Şewitî sokakları depremler yüzünden boş ve coşkusuz. Suriçi esnafı satış yapamadığını söylüyor ve geçen seneler ile karşılaştırıldığında en fena Newroz bulunduğunu dile getiriyor. Suriçi esnafından Emin Aydın, “Buralarda iğne atsaydınız yere düşmezdi fakat sokaklar bomboş” dedi.

‘HEPİMİZ ESKİ NEWROZLARI ÖZLÜYORUZ’

Yöresel giyim satan esnaf Aydın, hiç bir şeye istek kalmadığını belirterek, “Geçen sene pandemiden sonrasında kendimizi toparlamıştık fakat bu sene giysiye istek yok, insanların hevesi de yok” dedi.

Korona salgınından önceki Newrozlarda oldukça büyük istek bulunduğunu söyleyen Aydın, “Turistler geliyordu, halk giyim almak için aylar öncesinden alışveriş yapıyor, giyim sipariş ediyordu. Sonra virüs esnafı oldukça etkiledi, bu sene ise depremden kaynaklı olağanüstü sorun yaşıyoruz” diyerek yaşadıklarını dile getirdi.

Maraş merkezli depremden sonrasında 16 gün dükkan açmadığını belirten Aydın, süreci şu şekilde anlattı: “Depremden sonrasında hem o telaşla hem de evimiz hasar almış olduğu için dükkan açamadık. Canımızın derdine düştük, yeni yeni dükkan açabiliyoruz fakat para da yok iş de.”

Çarşıya Şewitî’yi ilk defa bu kadar boş gördüğünü belirten Aydın, “Sokaklar bomboş, insan bile geçmiyor. Eski Newrozlarda cumartesi, pazar burada iğne atsaydınız yere düşmezdi fakat şimdi medyanın, halkın ve turistlerin maksimum uğraması, alışveriş yapması ihtiyaç duyulan zamanda kimse uğramıyor. Depremden kaynaklı mı ya da seçim arifesi diye mi bilemiyorum. Bir şeyler etkiledi fakat vaziyet oldukça kötü, esnaf olarak kendi aramızda konuşuyoruz ve herkes eski Newrozları özlüyoruz” dedi.

‘HALKIN ALIM GÜCÜ YOK Kİ BİZ İŞ YAPALIM’

16 senedir Çarşiya Şewitî’de esnaflık yapan Mehmet Çelik, depremden kaynaklı esnafın büyük bir kısmının iş yapması imkansız hale geldiğini belirterek, “Ekonomi esasen oldukça kötüydü depremden sonrasında oldukça daha fena hale geldi. Halkın alım gücü yok ki biz iş yapalım” dedi.

Depremden sonrasında Diyarbakır halkının diğer illere göç ettiğini belirten Çelik, “İnsanlar hem korkudan hem de ev bulamadığı için buradan gitti. Eskiden Newroz öncesi etraf illerden de Diyarbakır’a gelenler olurdu fakat bu sene gelen giden yok” diye konuştu.

Esnafa yönelik de maddi yardım yapılması icap ettiğini dile getiren Çelik, “Sonuçta oldukça büyük bir zelzele atlattık ve 10 gün kadar açmadık dükkanlarımızı. Zarara girdik ve iyi mi yeniden normalleşeceğiz bilmiyoruz” ifadelerini kullandı.

’13 YAŞINDAN BERİ BU İŞTEYİM, EN KÖTÜ YIL BU YIL’

25 senedir bölgesel giyim satan Özgür Altun ise “Pandemiden sonraki en fena Newroz sürecini yaşıyoruz. İki gündür en hoş giysilerimizi astık fakat gelen giden yok, eski heyecan da yok” dedi.

Newroz için kent dışından gelen misafirlerin ilk defa olmadığını belirten Altun süreci şu şekilde anlattı: “Geçen senelerde turistler bizim en büyük gelir kaynağımızdı. Bu sene gezgin de yok. Halkın cenazesi var, Newroz coşkusu olmaması oldukça normal. 8 Mart ve Newroz öncesi satışların maksimum olması ihtiyaç duyulan süreçler fakat bu sene neredeyse siftah bile yapmadık. 13 yaşından beri bu işteyim, en fena sene bu sene diyebilirim.”