Parayı alan da veren de hatalıdır: Yargıtay’dan emsal ‘tefecilik’ kararı

Tefeciden para alan bir vatandaş, mağdur bulunduğunu öne sürerek mahkemenin yolunu tuttu. Mahkeme, tefecilik yaptığı öne sürülen bireye ceza yağdırdı. Kararı hem sanık, hem mağdur hem de Vergi Dairesi avukatı temyiz etti. Emsal özellikte bir karara imza atan Yargıtay 9. Ceza Dairesi, tefeciden para alanın mağdur olmayacağının altını çizdi. Kararda Türk Ceza Kanunu’nun 241. konusunda düzenlenen tefecilik kabahatinin kanunun “Topluma Karşı Suçlar” başlıklı üçüncü kısmının dokuzuncu kısmında düzenlenmiş olduğu suretiyle kabahatin mağdurunun bütün cemiyet olduğu vurgulandı. Kararda şu şekilde denildi:

“Tefecilik bağlantısında ürem karşılığı ödünç para alan kişi, iradi olarak ürem ilgisinin tarafı olmakta olup reel manada cürmün eylemsiz failidir. Lakin kanun koyucu izlediği hata siyaseti gereği tefecilik fiilinin etkin failinin kolaylıkla tespitini sağlamak emeliyle ödünç para alan kişiyi cezalandırmamıştır. Bu halde tefecilik fiilinin eylemsiz suçlusu pozisyonunda bulunan ürem karşılığı ödünç para alan kişinin hatanın mağduru olarak kabulüne imkân yoktur. Bu şahısların fail ile ilgili şikayetçi olmaları durumunda oluşturulan bir amme davasındaki pozisyonları suç duyurusu eden niteliğindedir ve hatanın doğrudan mağduru olmadıklarından davaya katılma hak ve yetkileri bulunmamaktadır. Bu nedenle sanık ile ilgili tefecilik kabahatinden oluşturulan amme davalarına Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 237. unsuruna nazaran cürümden doğrudan ziyan görmeyen müştekinin katılma hakkı olmadığı, bu prestijle sonucu temyiz yetkisi bulunmadığından müştekinin temyiz talebinin reddi gerekmiştir.”

ZARAR KARŞILANSA DA DEĞERİ YOK

Kararda tefecilik hatasında tefecilik yapan failden faiz, heyet ya da öteki adlar karşılığında ödünç para alan bireylerin hatanın doğrudan mağduru olmadıkları lisana getirildi. Kararda, “Bu bireylerin maddi ziyanlarının göz önüne alınamayacağı açıktır. Gerçekten 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ‘Kesin hükümsüzlük’ başlıklı 27. hususu karşısında yasanın emredici normlarına muhalif olarak düzenlenen bir tefecilik mukavelesi nedeniyle, mukavele taraflarının doğrudan ya da bilvasıta olarak hukuksal muhafazadan yararlanmaları olanaksızdır. Sonuç olarak tefecilik kabahatlerinden kurulan kararlarda Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 231. hususunun uygulanmasında, birebir Yasa’nın 231/6-c hususundaki ‘Zararın giderilmesi’ şartının aranması olanaksızdır. Bu açıklamalar ışığında evrak çerçevesi, malumat ve evraklara nazaran mahkemece sanığa kararın açıklanmasının geri bırakılmasını kabul edip etmediğinin sorulması sonra Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 231/5 ve 231/6-a-b husus ve bentleri kapsamında kıymetlendirme yapılması gerekirken ‘Karşı tarafın zararı tanzim edilmediğinden’ münasebeti ile sanık ile ilgili Ceza Muhakemeleri Kanunu’nun 231. hususunun uygulanmasına yer olmadığına karar verilmesi bozma nedenidir. Sanık müdafiinin ve müşteki Hazine vekilinin temyiz itirazları bu prestijle yerinde görülmüş olduğundan, 5320 sayılı Kanun’un 8/1. unsuru de gözetilerek Ceza Muhakemeleri Adabı Kanunu’nun 321. unsuru uyarınca kararın bozulmasına oy donanması ile karar verilmiştir” denildi.