Mahfi Eğilmez: Ertelenmiş enflasyon

Dr. Mahfi Eğilmez

Faizin enflasyonun altında oluşması demek tutum yapanları değil borçlanarak masraf yapanları kollamak demektir. Çünkü enflasyon yüksek, ürem düşük kaldıkça insanoğlu ellerinde para tutmanın, tutum yapmanın anlam ifade etmeyen olduğunu, kendilerine kaybettirdiğini görür ve tüketimlerini artırırlar. Artan tüketim, bir taraftan enflasyonu yükseltirken bir taraftan da üretimi artırır ve iktisat büyür. Büyüyen ekonomide işsizlik artmaz, problemler halının dibine süpürülür.

Seçim öncesinde konutlara doğalgazın ücretsiz verilmesi, benzin fiyatında indirime gidilmesi, parasal cezaların affedilmesi gibi programlar Mayıs ayı enflasyonunun eksi çıkmasına ve iktidarın ürem niçin – enflasyon netice söyleminin haklılığını kanıtlamış görünmesine yol açtı. Oysa reel hayat tüm fiyatların arttığını gösteriyor. Yani enflasyonun düşmesi yalnızca bir illüzyondan ibaret. Ama şunu kabul edelim ki iktidar illüzyon vakasını iyi biliyor ve oldukça iyi yönetiyor. Gerçekte meydana getirilen şey enflasyonu ertelemekten ibaret. Önünde sonunda ne kadar illüzyon yapılırsa yapılsın enflasyon tekrar artışa geçecek. Nitekim Türk Lirası yabancı paralar karşısında kıymet kaybetmeye başladı. Rasyonel zemine dönmekten laf edilirken, ortaya çıkan kur yükselişinin yarattığı panikle, ortaya çıkan kayıpları durdurulabilmek suretiyle gene döviz satışı yapılarak irrasyonel yaklaşımın tekrarlanması zorunda kalındı.

Hep söyledik: Bir kez rasyonel yaklaşımları terk edip irrasyonellik alanına girdiniz mi geriye tekrar rasyonellik alana dönmeniz o denli basit değildir.

Enflasyonu düşürmek için faizi yükselterek tüketimi kısıtlayıp büyümenin düşmesine ve işsizliğin artmasına katlanmak gerekir. Ne var ki bu yaklaşım oy yitirilmesine yol açar. O nedenle yüksek enflasyonlu gelişme yaklaşımı, öteden beri bizim siyasetçilerin bilgili ya da bilinçsiz tercihi haline gelmiştir. Türkiye’nin enflasyon sorununu kalıcı olarak çözememesinin sebebi oy maksimizasyonuyla ülke menfaati maksimizasyonu arasındaki ödünleşmeyi ikinci lehine çözememekten kaynaklanır.

Ertelenmiş enflasyon günün birinde ertelenemez hale gelince çarşı karışır.

---

Bu makale Mahfi Eğilmez’in blog sitesinden alınmıştır