İzmirli lise öğrencileri ABD’de ülkemizi temsil edecek

İzmir’de Buca Fen Lisesi öğrencileri Devin İnan (17) ve Rümeysa Çiçek (16), Buca Belediyesi Buca Bilim ve Sanat Merkezinde yaptıkları 2 senelik çabalama kararında mühim bir buluşa imza attı. Bakterileri belirleme edebilen kağıt tabanlı bir biyosensör geliştiren öğrenciler, çalışmalarıyla bilhassa besin zehirlenmelerine son vermeyi hedefliyor. Çok düşük bir maliyetle hızlıca bakteri tespitine yarayan çalışma, birçok sektörde kullanılabilecek. Yurt içi ve yurt haricinde birden fazla ödül sağlayan Devin İnan ve Rümeysa Çiçek, ABD Birleşik Devletleri’nde düzenlenecek Uluslararası Bilim ve Mühendislik Fuarı’nda (ISEF) yarışmaya hak kazandı.

 

DİĞER BAKTERİLER İÇİN DE UYGULANABİLİR
Geliştirdikleri proje ile ilgili konuşan Rümeysa Çiçek, “Devin ile E. coli bakterisini belirleme edebilen kağıt tabanlı bir biyosensör geliştirdik. E. coli, besin zehirlenmelerinin büyük çoğunluğuna neden olan, içme suları gibi günlük hayatta karşımıza oldukça sık çıkan ve Afrika gibi gelişmemiş ülkelerde kontaminasyonda oranı oldukça büyük olan bir bakteri. Kağıt tabanlı bir biyosensör de oldukça yeni bir teknoloji. Biz projemizde yalnızca E. coli üstüne çalıştık fakat antikor-antijen ilişkisine göre öteki bakterilere de uyarlanabilecek bir proje geliştirdik” dedi.

 

BAKTERİ VARSA RENK DEĞİŞİMİ OLUYOR
Çiçek, hazırladıkları kitin iyi mi uygulanacağını şu laflarla anlattı: “Örneğin sütte bakteri varlığı belirleme edilmek istendiğinde kit içinde bulunan bilgilendirme metnindeki prosedür adımları uygulanacak. Eğer renk değişimi olursa bakteri olduğu anlaşılmış olacak. Biz, laboratuvarda kullanılacak gelişmiş bir sensörün yanı sıra vatandaşların da evlerinde kullanacağı şekilde kitler geliştirdik. 1 dakika gibi kısa bir müddette bakterinin olup olmadığı anlaşılabilecek. Klinik teşhisten tutun kozmetik sektörüne kadar birçok alanda kullanılabilir. Gıda zehirlenmelerinin yanı sıra biyolojik sıvılarda bakteri belirlenmesi de yapılabilecek. Üstelik bunlar oldukça daha düşük bir maliyetle gerçekleşecek.” Çiçek, elde ettikleri başarılar sebebiyle gurur duyduklarını belirterek Yale Üniversitesinde moleküler biyoloji ve genetik okumak istediğini söyledi.

ŞİRKET KURMAK İSTİYORLAR
Devin İnan ise “Bu projeyle ilkin TÜBİTAK kimya alanında müracaat yaptık. Bölge sergisini birincilikle tamamladık. Sonra Türkiye finallerine gittik ve burada da birinci olduk. Birkaç ay sonrasında ön eleme yapılmış oldu ve Amerika’da ISEF yarışmasına katılmaya hak kazandık. Bu, alanımızda hayattaki en prestijli proje yarışması. Mayıs ayında ABD’ye gideceğiz. Ayrıca Teknofest’e katıldık, burada da kendi alanımızda birincilik elde ettik. Ödülü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan aldık. Yurt içi ve yurt haricinde birçok yarışmaya katılıp dereceler elde ettik. ISEF, ilmi açıdan bizi oldukça geliştirecek bir süreç olacak. Orada aşama alırsak sınavsız geçiş hakkı da elde edeceğiz. İlk 3’e girersek Stanford Üniversitesinde burslu eğitim alabileceğiz. Çok mutluyuz. Biz bu proje ile hayallerimizin gerçekleşebileceğini öğrendik. Özgüvenimiz daha da arttı. Bu proje, gelecekte üstüne çalışacağımız bilim dalını seçmemiz konusu ile ilgili da destek oldu. Ben biyoloji alanında okumak istiyorum. Nörobiyolojide ve genetik alanında yüksek lisans yapmak istiyorum” ifadelerini kullandı. İnan, fikrin pandemi sürecinde geliştiğini, patent aldıktan sonrasında firma oluşturmayı amaçladıklarını kaydetti.

 

GELECEĞİN BİLİM VE SANAT İNSANLARINI YETİŞTİRMEYİ HEDEFLİYORUZ
Devin İnan ve Rümeysa Çiçek’e rehberlik eden Biyokimyager ve Buca Belediyesi Buca Bilim ve Sanat Merkezi eğitmeni Cansu İlke Kuru da şunları söyledi: “Merkezimizde anaokulundan üniversiteye kadar her yaş grubundan bilim ve sanat alanında öğrencilerle çalışıyoruz. Bir anlamda geleceğin bilim ve sanat insanlarını yetiştirmeyi hedefliyoruz. evlatlarımızın her biri kendi alaka alanları doğrultusunda yetiştiriliyor ve internasyonal platformlara hazırlanıyor. Devin ve Rümeysa da bu öğrencilerimizden ikisi. Onlar da 2 senelik bir çabalama ile bilim alanında bir proje geliştirdi. Onların etkin olmaları bizi oldukça sevinçli etti.”