İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun cep telefonunda ‘KİM’ uygulaması tartışması

Demokrasi ve Atılım (DEVA) Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Yeneroğlu, fotoğrafı çekilen kişilerin hüviyet bilgilerinin tespitini yapan ‘KİM’ programını cep telefonunda kullandığını açıklayan İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya “Bakan olarak hangi kanuna dayanarak vatandaşların şahsi verisini cep telefonunuzda taşıyorsunuz” diye sordu.

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Yeneroğlu, İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun cep telefonunda ‘KİM’ programını kullanmasını TBMM gündemine taşıdı. Soylu’nun yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na soru önergesi veren Yeneroğlu, şu değerlendirmeyi yaptı:

“İçişleri Bakanı olarak misafir olduğunuz yayınlarda, şahsi telefonunuza “KİM” isimli bir tatbik yüklediğiniz, bu programla görüntüsü alınan kişilerin iki saniyeden daha hızlıca fotoğraflarının da aralarında olduğu hüviyet bilgilerinin belirleme edildiğini kamuoyuyla paylaştınız. Üstelik, bu uygulamayı ‘Dünyada aynısı olmayan’ ve ‘WhatsApp’tan daha değerli bir şeydir’ şeklinde niteleyerek uygulamanın toplumsal medyadaki bütün süzmeleri yaptığını ve uygulamanın ‘bu daha yüzde biri’ ve “tüm güven teşkilatında…” bulunduğunu bilhassa vurgulayarak uygulamanın bütün personel tarafınca kullanıldığını belirttiniz.

“KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI TEMEL BİR HAKTIR”

Bilindiği üzere, şahsi verilerin korunması temel bir haktır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na göre şahsi veriler fakat ilgilinin aleni rızası olması ve kanunlarda öngörülmesi durumunda işlenebilecek olup biyometrik veriler de ‘özel kalifiye şahsi veri’ olarak kabul edilmektedir. Oysa mevzubahis tatbik kapsamında, kişilerin yüz taraması yapılmak üzere şahsi verilere erişebilmesi olası olduğu görülmektedir. Dolayısıyla tatbik ile kişilere ait biyometrik verilerin işlendiği anlaşılmaktadır.

“ANAYASA’NIN HÜKÜMLERİ KAMU KURUMLARINA BU BİLGİLERE İLİŞKİN OLARAK ÖLÇÜLÜLÜK KRİTERİNE UYULMASINI ZORUNLU KILMAKTADIR”

Öte yandan, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında şahsi verilerin işlenmesi mevzusu ile ilgili birtakım faaliyetler kural dışı kapsamında tutularak kanun kapsamı haricinde tutulmuşsa da her halükarda Anayasa’nın hususi yaşamın gizliliği ve mahremiyet hakkına dair hükümleri amme kurumlarına bu bilgilere dair olarak ölçülülük kriterine uyulmasını mecburi kılmaktadır. Söz mevzusu yayınlarda, tarafınızca ulaşılan bilgilerin kapsamına dair rastgele bir sınırdan bahsedilmemesi vatandaşların bütün şahsi verilerine keyfi şekilde erişildiği ve bu uygulamanın Anayasa’ya, kanunlara ve TCK’nın 135 ve 136. maddelerine aykırı olarak hazırlandığı ve kullanıldığı hikayesinde kamuoyunda ciddi endişeler bulunmaktadır.

“BAKAN OLARAK HANGİ KANUNA DAYANARAK VATANDAŞLARIN KİŞİSEL VERİSİNİ CEP TELEFONUNUZDA TAŞIYORSUNUZ?”

Yeneroğlu, Soylu’ya şu soruları yöneltti:

“‘KİM’ isimli tatbik ne vakit ve hangi faaliyetlerde kullanılmak üzere hazırlanmıştır? ‘KİM’ isimli tatbik ile kimlerin, hangi şahsi verilerine ulaşılmaktadır? 85 milyonun bütün şahsi verilerine bu tatbik ile ulaşılabilmekte midir? Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na göre sıkı bir halde korunması öngörülen hususi kalifiye şahsi verilere (kişinin ırkı, etnik kökeni, siyasal düşüncesi, dini, mezhebi ya da öteki inançları, kılık ve kıyafeti, ceza mahkümiyeti, biyometrik verileri gibi titiz bilgilere) bu tatbik ile ulaşılabilmekte midir? Biyometrik verileri de içeren şahsi veriler hangi yasal dayanağa istinaden ve hangi amaçlarla işlenmektedir? Bakan olarak hangi kanuna dayanarak vatandaşların şahsi verisini cep telefonunuzda taşıyorsunuz?”

“GÜVENLİK RİSKLERİNE KARŞI HERHANGİ BİR ÖNLEM ALINMIŞ MIDIR”

‘KİM’ isimli tatbik kimlerin erişimine ve kullanımına açıktır? Vatandaşların hüviyet tespitinin saniyeler içerisinde yapılmasına elverişli bu uygulamanın keyfi amaçlarla kullanılmamasına yönelik bir garanti sağlanmış mıdır? Türkiye’deki vatandaşlara ait biyometrik verileri de içeren şahsi verilerin, Amerika merkezli Apple firması tarafınca üretilen iPhone model telefonlara indiriliyor ve gene bu telefonlarda kullanılıyor olması karşısında, yurttaşlarımızın şahsi verilerine dair olarak ortaya çıkan güven risklerine karşı rastgele bir tedbir alınmış mıdır?”

“KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI KANUNA GÖRE, KİŞİSEL VERİLER ANCAKK İLGİLİNİN AÇIK RIZASI İLE İŞLENEBİLİR”

Yeneroğlu, soru önergesinde mevzunun hukuki boyutunu açıklayan şu ifadeleri kullandı:

“Kişisel verilerin korunması temel bir haktır. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na göre şahsi veriler fakat ilgilinin aleni rızası olması ve kanunlarda öngörülmesi durumunda işlenebilecek olup biyometrik veriler de ‘özel kalifiye şahsi veri’ olarak kabul edilmektedir. Oysa mevzubahis tatbik kapsamında, kişilerin yüz taraması yapılmak üzere şahsi verilere erişebilmesinin olası olduğu görülmektedir. Dolayısıyla tatbik ile kişilere ait biyometrik verilerin işlendiği anlaşılmaktadır.

“TCK 135 VE 136’YA AYKIRILIK HUSUSUNDA CİDDİ ENDİŞELER VAR”

Öte yandan, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında şahsi verilerin işlenmesi mevzusu ile ilgili birtakım faaliyetler kural dışı kapsamında tutularak kanun kapsamı haricinde tutulmuşsa da her halükarda Anayasa’nın hususi yaşamın gizliliği ve mahremiyet hakkına dair hükümleri amme kurumlarına bu bilgiler dair olarak ölçülülük kriterine uyulmasını mecburi kılmaktadır. Söz mevzusu yayınlarda, İçişleri Bakanı tarafınca ulaşılan bilgilerin kapsamına dair rastgele bir sınırdan bahsedilmemesi vatandaşların bütün şahsi verilerine keyfi şekilde erişildiği ve bu uygulamanın Anayasa’ya, kanunlara ve TCK’nın 135 ve 136. maddelerine aykırı olarak hazırlandığı ve kullanıldığı hikayesinde kamuoyunda ciddi endişeler bulunmaktadır.”