Filistinli araştırmacı, Osmanlı belgelerindeki “Filistinli aileleri ve yaşadıkları yerleri” kitaplaştırıyor

Filistinli araştırmacı Semir eş-Şerif, Osmanlı İmparatorluğu dönemine ait belgeleri kullanarak, İsrail’in 1948 senesinde üstünde kurulduğu topraklardaki Filistinli ailelerin varlığı ve yaşadıkları bölgeler ile alakalı kitap hazırlıyor.

İsrail’in işgal etmiş olduğu toprakların Filistinlilere ait olduğuna dair araştırmacılardan zamanı belgeler toplayan 60 yaşındaki Filistinli, Osmanlı nüfus defterlerine 1903-1915 tarihlerinde işlenen 24 belgeyi de kaynak olarak kullanıyor.

AA muhabirine konuşan Şerif, elindeki Osmanlı belgelerinin, Filistinli ailelerin 1770-1780 yıllarından beri İsrail işgalinde bulunan köy ve kentlerin sakinleri olduklarını kanıtladığını belirtti.

1516-1917 tarihlerinde Filistin topraklarına hükmeden Osmanlıya ait nüfus defterlerinin sayım istatistiklerinden ibaret olduğuna işaret eden Şerif, mevzubahis nüfus defterlerinde Osmanlı İmparatorluğu vatandaşlarının, hüviyet bilgilerinden yaptıkları mesleklere kadar çoğu bilgiye yer verildiğini aktardı.

Osmanlı nüfus defterlerinden yapmış olduğu çevirilerle şu ana kadar 12 kitap çıkardığını dile getiren Şerif, kitap sayısını hızlıca artırmayı hedeflediğini söyledi.

Öte taraftan Türkiye, 2019 senesinde Osmanlı İmparatorluğu topraklarındaki gayrimenkullerle alakalı binlerce belgeyi içeren arşivin bir nüshasını Filistin makamlarıyla paylaşmıştı.

Osmanlı nüfus defterlerinden belgelere ulaşma çabası

Ekonomi ve işletme alanlarında hekime eğitimini tamamlayan Filistinli Şerif, “Aslında Osmanlı nüfus defterlerini Arapça olarak kitaplaştırma çalışması kendi ailemi yazma düşüncesiyle başladı.” dedi.

Kendi ailesini yazmak için lüzumlu detayları toplama çalışmalarını 2000 senesinde başlattığını dile getiren Şerif, bu çalışmalarında Osmanlı nüfus defterlerine ulaşmak istediğini ve böylelikle 2020 senesinde dijital nüshalar elde ettiğini aktardı.

Ailesini yazdığı kitabı 2021 senesinde çıkaran Filistinli Şerif, daha sonrasında da Osmanlı nüfus defterlerinden İsrail’in 1948’de üstünde kurulduğu topraklardaki Filistinli aileler ve onların yerleşim yerlerini inceleme çalışmalarına başladığını kaydetti.

Filistinli araştırmacı, nüfus defterlerini Arapçaya çevirmek için Osmanlı Türkçesini öğrenmeye vakit ayırdığına dikkati çekerek, tercümeden oluşturduğu 600 sayfalık kitabı bir yılda tamamladığını aktardı.

Dedesinin zorla göç ettirildiği zamanı Filistin’in Askalan (Aşkelon) kentine bağlı El-Mecdel kasabasını aile kitabında detaylarıyla yazdığına işaret eden Şerif, “Ulaştığım bilgilere göre Mecdel nahiyesinde 921 Filistinli aile vardı.” diye konuştu.

Osmanlı Türkçesi sözlüklerden de istifade eden Şerif, “Şu anda oldukça zor ve yorucu bir iş olarak Osmanlı nüfus defterlerindeki belgelerin tercümesine odaklandım. Günlük 8-10 saatimi bu çalışmalara veriyorum.” dedi.

Zorluklara karşın sabırla çalışmalarını sürdürdüğüne dikkati çeken Şerif, “Hiç kimseden çeviri ya da kitap baskısı için yardımcı almadım. En büyük destekçim eşim. Filistin’in geriye kalan bütün kentlerini yazmak için bütün maliyetleri de üstleneceğim.” ifadelerini kullandı.

Zengin bir içeriğe sahip

Şerif, Gazze Şeridi’ne bağlı kent ve köylere ait elindeki kayıtlardan toplamda 24 çeviri kitap yayımlamak istiyor.

Yayımlanan bütün kitapların bir şehir, köy ya da beldenin haritasını içerdiğini söyleyen Şerif, mevzuya vakıf bir kişi, muhtar ya da uzman bir üniversite tedris üyesi tarafınca yazılmış tanıtıcı bir özetin de kitaplar da yer aldığını dile getirdi.

Şerif, kitabın sayfalarının sağ tarafına özgün Osmanlı girdilerinin bir nüshasını koyarken, sol tarafını ise bunların tercümesine ayırdı.

Ayrıca kayıtlarda bulunan Osmanlıca terimler ve tercümelerin de okuyucuya kolaylık olması için kitaplara eklendiğini özetleyen Şerif, çeviri sürecinde çıkardığı notlara da her kitapta bir paragraf ayırdı.

Metinlerde geçen kişilerin Hicri takvimdeki ölüm tarihlerinin yanına Miladi takvimi de ekleyen Şerif, kitapların sonunda ismi geçen ailelerin adları ve sayfa numaralarını içeren dizinler oluşturdu.

Kayıtlar gerçeğin kanıtı

Şerif, ailelerini araştırmak isteyen kişiler özelinde kitapların büyük bir öneme haiz olduğunu aktardı.

Araştırmacı Şerif, kayıtların, Filistinlilerin 1948’de tabanca diretmesiyle sürüldükleri köylerdeki ailelerinin ve atalarının adlarını belgeleyen tek resmi belge olduğu görüşünde.

Şerif ilaveten şu ifadeleri kullandı:

“Bu kayıtlar, Filistinlilerin atalarının izlerinin, sürüldükleri köylerde olduğunu gösteriyor ve İsrail’in (kuruluşunda) Filistin’in insansız bir ülke olduğu şeklindeki anlatısını çürütüyor.”

Filistinli araştırmacı, isteyenlerin basitçe erişimini sağlamak için gelecekte kusursuz bir elektronik veri tabanı oluşturma niyetinden de laf etti.

Evini müzeye dönüştürdü

Filistinli araştırmacı, Filistin toprakları üstündeki haklarını doğrulayan zamanı mirasları koruma tutkusu çerçevesinde, evinin bir bölümünü müzeye dönüştürdü.

Şerif, en eskisi 200 senelik olan 450 ile 500 içinde değişen eserlerin çoğunun, Mecdel şehrinde yaşayan atalarından miras kaldığını söyledi.

Atalarından miras kalan eşyaların kimilerini toplamak amacıyla muhtelif ülkelere giderek, akrabalarından bu eşyaları müzeye koymak suretiyle teslim aldığını belirten Şerif, şunları kaydetti:

“Müzeye koyduğum eşyalar, genel hatlarıyla günlük hayatta kullanılan eski aletler, küçük eşyalardan ve eski işlemeli elbiseler gibi aile üyelerinin o dönemde çalışmış oldukları meslekleri yayınlayan giysilerden oluşuyor.”