Dünya genelinde cinsiyet eşitsizliği yavaş ilerliyor

Dünyada bu sene cinsiyet eşitsizliğini gidermek için kaydedilen ilerleme yüzde 0,3 ile neredeyse durma noktasına gelirken, ilerlemenin bu hızda devam etmesi halinde küresel cinsiyet eşitsizliğinin fakat 131 yılda giderilebileceği belirlendi.

Dünya Ekonomik Forumu’nun 146 ülkede “ekonomik katılım ve fırsat”, “eğitimsel kazanımlar”, “sağlık ve hayatta kalma” ve “siyasi yetkilendirme” olmak suretiyle 4 temel alanda cinsiyet eşitsizliğinin değişimini ölçtüğü Küresel Cinsiyet Farkı 2023 Raporu’na göre, dünyada cinsiyet eşitsizliğini gidermek için sağlanan ilerlemenin hızı yaşanmış olan muhtelif krizler sebebiyle büyük miktarda yavaşladı.

Cinsiyet eşitsizliği, geçen yıla göre yalnızca yüzde 0,3 kapandı. Bu yavaş ilerlemede, eğitimsel kazanımlarda cinsiyet eşitliğinin sağlanmasına dair iyileşme ana etken oldu. WEF’in tutanağı yayımlamaya başladığı 2006’dan beri cinsiyet eşitliğinin sağlanmasında yalnızca yüzde 4,1 iyileşme kaydedildi.

Dünyada cinsiyet eşitsizliğinin giderilmesine yönelik ilerlemenin mevcut hızda devam etmesi halinde bu farkın fakat 2154’te, yani 131 sene içerisinde kapanabileceği belirleme edildi.

Bu süre, ekonomik eşitsizliği kapamak için 169 yıl, siyasal yetkilendirme alanındaki eşitsizliği kapamak için ise 162 sene alabilir.

Cinsiyet eşitliğinde en yüksek nispet İzlanda’da, en düşük Afganistan’da

Dünyada hiç bir ülkede cinsiyet eşitliği yüzde 100 sağlanamamış olsa da İzlanda yüzde 91,2 ile bu hususta ilk başta yer aldı ve üst üste 14 senedir en yüksek oranın görüldüğü ülke oldu.

Bu oran; Norveç’te yüzde 87,9, Finlandiya’da yüzde 86,3, Yeni Zelanda’da yüzde 85,6 ve İsveç’te yüzde 81,5 olarak belirlendi. Almanya’da ise cinsiyet eşitliği payı yüzde 81,5, Nikaragua’da yüzde 81,1, Namibya’da yüzde 80,2, Litvanya’da yüzde 80 ve Belçika’da yüzde 79,6 oldu. Belçika, ilk kez cinsiyet eşitliğinin en yüksek olduğu 10 ülke arasına girdi.

Türkiye, yüzde 63,8 ile cinsiyet eşitliğinde 129’uncu sırada yer aldı.

Afganistan yüzde 40 ile cinsiyet eşitliğinin en düşük ölçüldüğü ülke olurken, bunu yüzde 57 ile Çad, Cezayir, İran ve Pakistan izledi.

Bölgesel bazda Avrupa, yüzde 76,3 ile cinsiyet eşitliğinin en yüksek ölçüldüğü bölge olurken, Avrupa’yı, yüzde 75 ile Kuzey Amerika, yüzde 74,3 ile Latin ABD ve Karayipler, yüzde 69 ile de Avrasya ve Orta Asya izledi.

Sahra Altı Afrika’da bu nispet yüzde 68,2, Güney Asya bölgesinde yüzde 63,4 ve Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da yüzde 62,6 oldu.

İş gücünün yüzde 41,9’unu hanımlar oluşturuyor

Dünya çapında hanımlar iş gücüne erkeklere göre daha yüksek miktarda katılım sağlamasına rağmak bu sene küresel iş gücünün yüzde 41,9’unu hanımlar oluşturdu.

Kadınların kıdemli liderlik pozisyonlarındaki payı ise yüzde 32,2 ile erkeklere göre 10 puan daha düşük.

Öte yandan, liderlik pozisyonlarındaki kadınların payı son 8 senedir yüzde 1 ile devamlı artış göstermesine rağmak bu ilerleme 2023’te bilakis döndü.

Küresel işsizlik oranları açısından da hanımlarda işsizlik payı yüzde 4,5 ile erkeklerdeki yüzde 4,3 işsizlik oranına göre daha yüksek ölçüldü.

Küresel krizlerin yükü, kadınların omzunda

WEF Genel Müdürü Saadia Zahidi, tutanağa dair değerlendirmesinde, cinsiyet eşitliğini sağlamada istila öncesi seviyeye yakın bir iyileşme sinyali görüldüğünü belirterek, “Buna rağmak kadınlar, mevcut hayat maliyeti krizinin ve iş gücü piyasasındaki aksamaların yükünü taşımaya devam ediyor.” ifadesini kullandı.

Ekonomik toparlanmanın bütün kesimlerin yaratıcılığı ve becerileriyle sağlanabileceğini aktaran Zahidi, “Kadınların ekonomik katılımının sağlayacağı fırsatlardaki artış ivmesini kaybetmeyi göze alamayız.” değerlendirmesinde bulundu.