Deprem sonrası stres bozukluğu ortaya çıkabilir

Kahramanmaraş’ta gerçekleştirilen ve 10 ilde yıkıma yol açan depremde can kaybı ve yaralı sayısı artmaya devam ederken uzmanlar zelzele sonrası psikolojinin negatif etkilenmesine dair uyarılarda bulundu.

Depremin ruh sağlığını derinden etkilediğini anlatım eden Psikiyatri Uzmanı Dr. Ahsen Büyükavşar, “Depremin üzerinden bir haftadan oldukça vakit geçmiş olmasına rağmen hala tedirginliklerimiz olabilir. Aşırı korku, çaresizlik, dehşete düşme hisleri, şok, duygularınızı hissedememe, tepkisizlik ve ağlayamama, zelzele vakasını devamlı tekrardan yaşıyor gibi hissetme, zelzele anlarını tekrardan bir daha hatırlayabilir, yaşananlarla alakalı rüyalar ya da gündüz hayalleri görebilir, vaka sanki tekrardan oluyormuş gibi hissedebilirsiniz.

Deprem vakasını hatırlatan yerlerden ya da durumlardan kaçınabilir, olayın tamamını ya da birtakım kısımlarını hatırlayamayabilir, depremin olduğu eve giremeyip, insanlardan uzaklaşıp, vakayla alakalı konuşmayı istemeyebilirsiniz. Aşırı gerginlik belirtileriniz olabilir. Uykusuzluk, sinirlilik, ivedi öfkelenme, aşırı irkilme, çarpıntı, titreme, soluk almakta güçlük yaşayabilirsiniz. Geleceğinizin kalmadığı duygusuna kapılabilirsiniz. Yakınlarınızın vefat etmesi hakkında olarak kendinizi suçlu hissedebilirsiniz. Deprem akut dönemde korku, kaygı oluşturur. Uzun dönemde ise travma sonrası gerilim bozukluğu oluşumuna niçin olabilir” dedi.

Dr. Ahsen Büyükavşar, “Deprem yaşamış kişilerde bütün bu belirtilerin görülmesi imkanıdır. Ancak bu yakınmalar azalmıyorsa, hayatınızı güçleştiriyorsa, bölgedeki size yardımcı olmaya hazır ruh sağlığı uzmanlarına ya da ruh sağlığı uzmanı bulunan merkezlere başvurmalısınız” şeklinde konuştu.

Deprem sonrası evlatların aşırı korku, umarsızlık hissedebileceğine dikkat çeken Dr. Büyükavşar, şunları söyledi:

“Çocuklarınızı yaşadıklarını söylemeye yüreklendirin. Korku, kızgınlık gibi duygularını anlatım etmelerine izin verin, ağlamalarını önlemeyin, tekrarlayan sorularına yanıt verin. Yaşadıklarının oldukça tabii olduğunu, bir rahatsızlık olmadığını anlatın. Çocuklarınızın asli ihtiyacı kendilerinin ve sizin güvende bulunduğunu hissetmektir. Çocuklarınızı yanınızdan uzaklaştırmayın, beslenme, barınma, alaka ihtiyacını direkt olarak siz karşılayın.

Çocuklarınıza yardımcı olabilmenizin ilk şartı sizin elinizden geldiği kadar sakin, emniyet verici, tutarlı bir tavır içerisinde olmanızdır. Yaşadıklarının oldukça tabii olduğunu, bir rahatsızlık olmadığını anlatın. Deprem esnasında ve sonra duyduklarını, gördüklerini ve yaşadıklarını anlatması yönünde ona yardımcı verin, söylemeye yüreklendirin. Kaygılarını kulak verin ve yargılamadan, empatik bir halde cevaplayın. Anlatmak istemezse zorlamayın. Ne vakit bahsetmek isterse o vakit dinleyebileceğinizi söyleyin.”