Çin-Arap Ülkeleri Zirvesinin ardından ortak bildiri yayımlandı

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da dün düzenlenen 1. Çin-Arap Ülkeleri Zirvesi’nin sonrasında ortak tebliğ yayımlandı. Çin ile Arap ülkeleri arasındaki iş birliğini derinleştirme sonucu alınırken, Filistin konusu ile alakalı kapsamlı ve yetki gücü yüksek internasyonal sulh konferansı düzenlenmesi çağrısı yapıldı.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, 3 günlük Suudi Arabistan ziyareti kapsamında dün Riyad’da meydana getirilen Çin-Arap Ülkeleri Zirvesi’ne katıldı. Zirvenin sonrasında Çin ve Arap ülkeleri ortak bir tebliğ yayımladı. Bildiride, Çin ile Arap ülkeleri arasındaki ilişkilerin yanı sıra tarafların internasyonal ve yöresel meselelere dair tutumlarına da değinildi. İki taraf 24 maddeden oluşan bildiride, Çin ile Arap ülkeleri arasındaki iş birliğini derinleştirme lafı verirken, birbirlerinin egemenlik, birlik ve toprak bütünlüğüne hürmet göstereceklerini, öteki ülkelerin iç işlerine karışmayacaklarını vurguladı. Çin ile Arap ülkeleri, internasyonal ilişkilerde dayanışma, adalet ve adalet ilkelerine bağlı kalmış olarak gelişmekte olan ülkelerin hak ve çıkarlarını da savunacaklarını kaydetti.

Birincil enerji kaynaklarının dışlanmasının, gelişmekte olan ülkeler üstünde büyük etkilere yol açacağı belirtilen ortak bildiride, küresel ekonominin büyümesinin enerji güvenliği ve enerji arzı ile yakından alakalı bulunduğunun altı çizildi.

Filistin konusu ile alakalı kapsamlı ve yetki gücü yüksek internasyonal sulh konferansı düzenlenmesi çağrısı

Ortak bildiride Filistin sorununa da değinilerek, ” İsrail’i Filistin topraklarının işgaline son vermeye çağırıyoruz. Filistin sorununa, Birleşmiş Milletlerin 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin devleti kurulmasına dair kararları uyarınca ve iki devletli çözüm doğrultusunda adil kapsamlı ve kalıcı bir çözüm getirilmeli” ifadeleri kullanıldı. Bildiride, İsrail’in Kudüs’ün statüsünü değiştirmeyi hedefleyen tek taraflı girişimlerine reaksiyon gösterilirken, Filistin konusu ile alakalı daha büyük kapsamlı ve yetki gücü yüksek bir internasyonal sulh konferansı düzenlenmesi çağrısında bulunuldu.

” Suriye, Libya ve Yemen’in toprak bütünlüğü korunmalı”

Arap ülkelerinin “tek Çin” ilkesini kararlılıkla savunduklarına ve Çin’in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü müdafaasını desteklediklerine işaret edilen ortak bildiride, ” Tayvan’ın Çin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğu” vurgulandı. Çin ile Arap ülkelerinin Suriye, Libya ve Yemen’deki krizler gibi yöresel sorunlara mevcut internasyonal kararlar, anlaşmalar ve ilkeler doğrultusunda siyasal çözümler aramayı taahhüt etmiş olduğu bildiride, “Adı geçen ülkelerin hakimiyet ve toprak bütünlükleri korunmalı, bu ülkelere yönelik dış müdahaleye karşı çıkılmalı ve bu ülkelerdeki köktencilik terör örgütlerine karşı müşterek savaşım edilmeli” ifadelerine yer verildi.

Bildiride, iki tarafın Ukrayna krizine siyasal çözüm getirilmesini, ülkedeki emniyet ve barışın tekrar tesis edilmesinin öneminin altını çizdiği de kaydedildi.

“Terör hiç bir dinle ilişkilendirilmemeli”

Çin ve Arap ülkeleri, ilaveten demokrasiyi koruma bahanesiyle öteki ülkelerin iç işlerine karışılmasına karşı çıktıklarını vurguladı. Bildiride, “İnsan hakları hakkında meselelerin siyasallaştırılmasına ve araçsallaştırılmasına, öteki ülkeleri baskı dibine almak ve öteki ülkelerin iç işlerine karışmak için kullanılmasına karşıyız” denildi.

Çin ile Arap ülkeleri, terörle savaşım alanındaki çabaların güçlendirilmesi çağrısı yaparak terörün hiç bir millet, din, etnik karakter ve medeniyetle ilişkilendirilmemesi icap ettiğini vurguladı.

Ortak bildiride taraflar, Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’nı müdafaa taahhüdünde bulunurken, “kitle imha silahlarından arındırılmış bir Orta Doğu” oluşturulması icap ettiğini belirtti. İki taraf, kültür, turizm, spor, medya, ekonomi, ticaret, çevre, bilim ve ziraat gibi değişik alanlardaki iş birliğinin güçlendirileceğini de kaydetti. Son olarak bir sonraki Çin-Arap Ülkeleri Zirvesi’nin Çin’de düzenlenmesinin kararlaştırıldığı aktarıldı. – PEKİN