BM, Taliban’ın kadın çalışma yasağını kınayan karar tasarısını kabul etti

BİRLEŞMİŞ Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), Afganistan’daki Taliban yönetiminin BM hanım personeline getirmiş olduğu çabalama yasağını kınayan karar tasarını kabul etti.

Türkiye’nin de eş sunuculuğunu üstlendiği tasarı, 15 üyeli BMGK’de oy birliğiyle kabul edildi.

Kararda, Taliban yönetimine hanımlara yönelik yasakları çabucak “geri çevirme” çağrısı yapıldı.

Söz mevzusu yasakların insan haklarını ihlal ettiğine dikkati çekilen kararda, Taliban yönetiminin kadınların BM’de çalışmasını yasaklayan sonucu kınandı.

Kararda, kadınların Afgan toplumundaki elzem rolüne vurgu yapılırken, Taliban yönetiminden kadınların eğitim, istihdam, hareket serbestisi ve amme hayatına eşit katılımını yeniden sağlaması istek edildi.

Afgan taraflar ve internasyonal halk içinde diyalog, danışma ve angajmanın önemine işaret edilen kararda, bu yönde yürütülen diplomatik çabalar memnuniyetle karşılandı.

Birleşik Arap Emirlikleri ve Japonya tarafınca hazırlanan karar taslağının minimum 9 üyenin oyunu alması gerekiyordu.

Taliban’ın hanım personel yasakları

Taliban’ın 15 Ağustos 2021’de Afganistan yönetimine gelmesiyle ülkede kadınların çalışmasına ve kızların eğitim almasına yönelik ciddi engellemeler getirilmişti.

Kızların ilkin ortaokul ve liselerde, Aralık 2022’de ise üniversitelerde eğitim alması engellenmişti. Yine aralık ayında Afgan kadınların mahalli ve yabancı sivil cemiyet kuruluşlarında çalışması da askıya alınmıştı.

Ayrıca, BM Afganistan Yardım Misyonu (UNAMA), Afganistan’ın Nangarhar vilayetinde BM’ye bağlı Afgan hanım personelin işe gitmesinin önlendiğini bildirerek “Yetkililere, BM’nin hanım personeli olmadan çalışamayacağını ve yaşam kurtarıcı yardım sağlayamayacağını hatırlatmak isteriz.” ifadesine yer vermişti.

Taliban, kız öğrencilerin eğitimlerine ara verme kararının sonrasında 24 Aralık 2022’de de sivil cemiyet kuruluşlarında (STK) hanım personel çalıştırılmasını ikinci bir duyuruya kadar askıya almıştı. Kadın personelin işlerine son vermeyen STK’lerin lisanslarının iptal edileceği kaydedilmişti.

Bunun üstüne Save The Children, the Norwegian Refugee Council ve CARE gibi ülkedeki birtakım internasyonal yardım kuruluşları çalışmalarını durdurmuştu. Taliban’ın sonucuna Avrupa Birliği, BM, Amerika ve çoğu ülkeden reaksiyon gösterilmişti.