Başsavcı: Namus cinayeti riski varsa mülteci statüsü verilebilir

Avrupa Adalet Divanı Başsavcısı, namus cinayeti, zorla evlendirme ve ev içi sertlik tehdidiyle yüz yüze bulunan hanımlara AB içerisinde sığınmacı statüsü tanınabileceği yönünde görüş bildirdi.Avrupa Adalet Divanı Başsavcısı, geldiği ülkede “namus cinayeti”, “zorla evlendirilme” ya da “ev içi şiddet” tehdidi ile yüz yüze bulunan hanımlara Avrupa Birliği (AB) içerisinde sığınmacı statüsü tanınabileceği yönünde görüş bildirdi.

Bulgaristan Sofya İdare Mahkemesi, Avrupa Adalet Divanı’na, zorla evlendirilmesinin sonrasında ailesini terk eden ve ev içi sertlik sebebiyle Bulgaristan’a kaçan Türkiye kökenli Kürt bir hanıma internasyonal koruma verilip verilmemesi yönündeki görüşünü sormuştu. 2017 senesinde eşinden resmen boşanmadan ilkin diğer bir erkekle imam nikahlı olarak yaşamaya başlayan kadın, Türkiye’ye geri gönderilmesi durumunda hayatından kaygı edeceğini, eski eşi ya da kendi ailesi tarafınca “namus” gerekçesiyle öldürülebileceğini belirtmişti.

Bulgaristan’daki mahkemenin başvurusunu inceleyen Avrupa Adalet Divanı Başsavcısı Richard de la Tour, mütalaasında muayyen bir toplumsal gruba ait olan ve muayyen nedenler yüzünden zulüm ile yüz yüze gelme riski bulunanların sığınmacı olarak tanınabileceği yönünde görüş beyan etti.

Irk, din, milliyet ve siyasal görüşün yanı sıra muayyen bir toplumsal gruba ait olmaları sebebiyle sertlik görenlere sığınmacı statüsü verilebileceğini belirten Başsavcı, cinsiyetin de muayyen bir toplumsal öbek olduğuna işaret etti.

Belirli bir grubun üyelerinin doğuştan gelen ortak özelliklere ya da değiştirilemeyecek ortak bir geçmişe haiz olmasının ön şart bulunduğunu belirten Başsavcı, ilaveten başvuruda bulunan kişinin geldiği ülkede bariz bir halde dışlanan bir kimliğe haiz olması icap ettiğini belirtti.

Başsavcı de la Tour, Bulgaristan’da internasyonal koruma başvurusunda bulunan kadının bu özellikleri yerine getirdiğini anlatım etti. Biyolojik cinsiyeti doğuştan gelen bir hususiyet olarak değerlendiren de la Tour, cinsiyetin bunun yanı sıra sosyolojik bir kavram olduğuna dikkat çekti. Bir toplumda hanım ve adama yüklenen rollerin ortaya çıkacak ihtimaller içerisinde eşitsizlikler için bir zemin yarattığına işaret eden Başsavcı, cinsiyete dayalı şiddetin bir grubun kimliğinin belirlenmesi için kullanılabileceğini kaydetti.

Başsavcının mütalaası Avrupa Adalet Divanı açısından bağlayıcı değil, fakat Divan yargıçları, verecekleri kararda sıklıkla Başsavcının görüşünü dikkate alıyor. Avrupa Adalet Divanı’nın Bulgaristan mahkemesinin başvurusu konusu ile ilgili kararını ne vakit vereceği hemen hemen açıklanmadı.

AFP/JD, BK