AKP’de seçim iktisadı hesabı: ‘Geçimsizlik var, boşanma yok’

Ayşe Sayın | Ankara

Getty Images

Türkiye son 24 senenin en yüksek enflasyonu ve çabucak her insanın hissettiği yaşam pahalılığını yaşarken, bu durumun iktidardaki AKP ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın oylarında düşüşe neden olduğu çoğu kamuoyu firması tarafınca tabir ediliyor.

AKP kulislerinde de Nurettin Nebati’nin Hazine ve Maliye Bakanlığı’na gelmesi ve aralık ayındaki kur krizi sonra enflasyondaki üstün dereceli artışın parti oylarına negatif yansıdığı kabul ediliyor.

Ancak emekli, taban fiyat artırımları, 3600 ek gösterge düzenlemesinin müspet tesirlerinin görülmeye başladığını ve Erdoğan’ın oylarının yüzde 39-41 bandına çıktığını korumak için çaba sarfeden AKP kurmayları, yaşanmış olan durumu aile içi hengameye benzeterek, “Evet konutta geçimsizlik, huzursuzluk var fakat bu, boşanacakları manasına gelmiyor” sözleriyle özetliyor.

Geçen Aralık ayı başlangıcında Lütfü Elvan’ın istifasının akabinde iktisadın başına, Nurettin Nebati’nin getirilmesi, Erdoğan’ın “faiz neden, enflasyon sonuç” sözleriyle özetlediği, ürem artırımına karşı tavrı doğrultusunda uygulanan ekonomi siyaseti, aralık sonunda kur krizi ile sonuçlanmıştı.

İktidarın kur muhafazalı mevduat sistemini programa koymasıyla bir mühlet frenlenen döviz kurlarındaki artış, enflasyon ve yaşam pahalılığına ise tahlil olmadı.

İktidar en az fiyatta bu sene ikinci kere, temmuz ayında artış yapılmak zorunda kaldı.

Bir anlamda “seçim arifesinde” yaşanmış olan iktisattaki bu negatif gelişmelerin akabinde emekli, memur ve 3600 ek gösterge düzenlemesi ile fiyatlı bölümleri enflasyona ezdirmeme hesabı yapan iktidar partisine nazaran, bu adımlar seçmende de müspet mukamele buldu.

OYLARA NASIL YANSIDI?

AKP’de iktisatta alınan kararların oylara iyi mi yansıdığı da dikkatle izleniyor. Parti kurmaylarının verdiği bilgiye nazaran geçen Aralık ayında yaşanmış olan kur krizi sebebiyle yılbaşında partinin oyları yüzde 34’lere, Erdoğan’ın oyları da yüzde 46’ya kadar geriledi

Şu anda parti anketlerinde Erdoğan’ın oyu yüzde 49-51 bandında, partinin oyu ise yüzde 38’lerde göründüğünü belirten AKP kurmayları, son üç aydır da bu miktarda gerileme olmadığını belirtiyor.

Getty Images

‘GEÇİMSİZLİK VAR’

AKP kaynakları, ekonomik zahmetler sebebiyle yurttaşların bunaldığını ve bu nedenden dolayı iktidara kızgınlık tabir etse en sıkıntı süreçte bile partiden kopmadığını savunuyor.

Hayat pahalılığı sebebiyle yurttaşın rahatsız olduğunu ve yansısını de gösterdiğini belirten AKP’li bir kaynak, durumu aile içi hengameye benzetiyor:

“Her konutta karı koca ortasında geçim problemi var ise hengame olur. Evet konutta bir geçimsizlik, huzursuzluk var, fakat bu boşanacakları manasına gelmiyor.

“Bizim alanda gördüğümüz iç huzursuzluk var, iktisattan kaynaklı olarak. Global kriz kaynaklı bir problem var. Son 3 aydır neden toparlanma var pekala? Zira en az fiyat emekli aylıklarında uygunlaştırma oldu.”

AKP’ye nazaran CHP oyları yüzde 23-24 bandında seyrederken, DÜZGÜN Parti yüzde 12’nin üstüne asla çıkmadı.

MHP’nin oyunu yüzde 9-10 bandında, HDP’nin ise 9-11 bandında olduğunu korumak için çaba sarfeden AKP’lilere nazaran parti seçmeni, herhangi bir partiye gitmiş değil:

“Bizden bir yere oy falan gitmiyor. Pandemi başladığında siyasette bir psikoloji oluştu. Kar-kıyamet olduğunda kimse yerinden kıpırdamaz ya, şu anda da o kadar bir psikoloji var, hepimiz yerinde duruyor.”

‘ANKETLER DUYGUSAL, GERÇEK OLAN SANDIK’

Anketlerin aldatıcı neticeleri olabildiğine dikkat çeken AKP’li bir parti yöneticisine nazaran seçmen kızgınlıkla “oy vermeyeceğim” dese de sandığa gittiğinde sıklıkla tavrını değiştiriyor:

“Anketlerde sorulan, ‘Oy vermeyeceğim’ tabiri romantik bir sözdür. Fakat sandıktaki oy verme davranışı rasyonel. Onun için sandıkla anket ortasında rasyonel makas vardır. Adama ‘Bu sorunları kim çözer?’ diye soruyorsun, ‘Erdoğan çözer’ diyor. Aslında seçmen, ‘Şu problemi çözün, ben de sana kolaylıkla oy vereyim’ diyor.”

Getty Images

‘SİSTEMİN OTURMASI 10 YIL ALIR’

AKP anketlerine nazaran, Erdoğan ile partinin oyları ortasında aşağı yukarı yüzde 11-12’lik far bulunuyor. Parti ile Erdoğan ortasındaki geçmiş yıllarda da yüzde 2-10 ortası bir makas olduğunu belirten bir parti yöneticisi, cumhurbaşkanlığı sisteminin de bu makasın iyi mi şekilleneceğine etkisi olacağı görüşünde:

“Biz hala eski sistemin siyasi kültürüyle düşünüyoruz. Zira cumhurbaşkanlığı sisteminin siyasi kültürü şimdi oluşmadı Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi hakkında bir siyasi kültür oluşmadığı için her kademede mühim manada baş karışıklığı var.

“Zaman içerisinde siyasi partilerin konumu, yürütme ve yasamanın durumu yerli yerine oturacak. Geçişte aşikâr semptomlar oluşacak oluşacak. Bu, zaman içinde  parti ve cumhurbaşkanı ortasındaki münasebetin oylara yansıması biçiminde de olabilir.”