ABD’den İsrail yönetimine “taviz verin” çağrısı

T24 Dış Haberler

ABD Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü Adrienne Watson, İsrail’de Savunma Bakanı’nın hüküm reformunu eleştirdiği için görevden alınmasının sonrasında protestoların daha da ateşlenmesiyle İsrail hükûmetine “taviz verin” çağrısı yaptı.

Pazar günü meydana getirilen yazılı açıklamada Watson, “İsrail’de bugünkü gelişmelerden derin kaygı duyuyoruz. Yaşananlar, ödün ihtiyacını daha da açıkça gösteriyor” dedi. 

ABD Başkanı Joe Biden’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yapmış olduğu görüşmelerde dediği gibi “Demokratik değerlerin ABD-İsrail ilişkilerinin temelini oluşturduğunu” söyleyen Watson, rastgele bir reformun halkın büyük desteğini almadan geçirilmemesi icap ettiğini dile getirdi. 

“İsrailli liderlere ödün vermeleri için davet hazırlamaya devam ediyoruz” diyen Watson, “Bunun İsrail ve onun vatandaşları için en iyi yol olacağına inanıyoruz” ifadelerini kullandı. 

Netanyahu hükümetinin tartışmalı “yargı reformu”

Adalet Bakanı Yariv Levin, 5 Ocak’ta Yüksek Mahkeme’nin yetkilerini sınırlandıran yargının, hâkimlerin tarzı üstündeki tesirini azaltan bir “yargı reformu” planladıklarını duyurmuştu.

Netanyahu başbakanlığındaki birlik hükümetinin, yargının birtakım yetkilerini Meclis’e devretmeye yönelik hamleleri, Yüksek Mahkeme başta olmak suretiyle hükümet ile İsrail hüküm mekanizması arasında gerilime yol açmıştı.

Ülkedeki en yüksek hüküm makamı olarak vazife yapan İsrail Yüksek Mahkemesi, Meclis’in çıkardığı kanunları, anayasa taslağı olarak düşünülen “temel yasalara” aykırılık gerekçesiyle bozma yetkisine sahip.

Netanyahu hükümeti, açıklamış olduğu hüküm düzenlemesinde, Yüksek Mahkeme’nin, Meclis’in çıkardığı kanunları bozma yetkisinin büyük oranda elinden alınacağını belirtmişti.

Hükümetin yargının yetkilerini kısıtlayan ve iktidarın hüküm atamalarında laf sahibi olmasını öngören hüküm düzenlemesi, İsrail içerisinde ve internasyonal alanda yoğun şekilde eleştirilmişti.

Cumhurbaşkanı Herzog’un, taraflara “iç savaş” uyarısı yaparak sunmuş olduğu alternatif kurmaca da iktidar tarafınca reddedilmişti.

İsrail ordusunda savaş pilotları, denizaltı subayları, siber emniyet uzmanları, hususi kuvvetler gibi birimlere bağlı binlerce yedek asker, hükümetin tartışmalı hüküm düzenlemesini uygulaması halinde görevlerine devam etmeyeceklerini ya da eğitimlere katılmayacaklarını açıklamıştı.

Devam eden münakaşa ve tepkilere karşın “yargı reformu” kapsamındaki “başbakanın görevden alınmasını zorlaştıran” yasa tasarısı 23 Mart’ta Meclis’ten geçmişti.

Yarın Meclis’e getirilmesi planlanan yasa tasarısı, hükümetin, Yüksek Mahkeme üyelerinin belirlenmesinde öncelikli laf sahibi olmasını ve böylece Yüksek Mahkeme Başkanı’nı belirleyebilmesini öngörüyor.

Netanyahu öncülüğündeki koalisyon, hüküm düzenlemesine karşı davet yapan Gallant ve öteki Likud milletvekillerinin hükümetten desteğini çekmesi halinde tartışmalı hüküm paketini geçirmekte Meclis çoğunluğunu yitirme tehlikesiyle yüz yüze kalabilir.