Prof. Dr. Naci Görür’den Diyarbakır depremi sonrası korkutan uyarı: Üç şehri işaret etti, ‘hareketlilik olabilir’ dedi

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), saat 15.25’te Diyarbakır’ın Hani ilçesinde 16.81 kilometre derinlikte 4,2 büyüklüğünde zelzele bulunduğunu açıkladı. Depremin sonrasında Halk TV’de canlı yayında soruları yanıtlayan yer bilimci Prof. Dr. Naci Görür, değerlendirmelerde bulundu.

Prof. Dr. Görür’ün yapmış olduğu değerlendirmeler şu şekilde:

“Ben bu bölgede bu kalifiye depremler olursa bizi şaşırtmayacağını daha ilkin anlatım ettim. Son aşama doğal. Şimdi Doğu Anadolu bölgesi Arap levhasında Bitlis-Zagros dağ kuşağıyla ayrılıyor. Arap levhası devamlı olarak kuzeye doğru hareket ediyor, Avrasya’ya doğru.

Arada da Doğu Anadolu bölümü var. 6 Şubat depremleri olunca da Arap levhası kuzeye doğru 7 – 7.5 metre atılmıştır, Doğu Anadolu’yu daha da sıkıştırmıştır. Adıyaman – Hakkari içinde bazı zamanlar sıkışma kökenli depremler olursa pek şaşırmam. Bunların bu aralar fazla görülmesinin sebebi 6 Şubat depremleridir. Bu depremler sağa sola belli bölgelere gerilim aktarım etmek üzere dengesini, gerilim alanını değiştirdiler. Doğu Anadolu fayının olduğu bölgede oraya yakın alanlara Adana Havzası, Kayseri, Adıyaman, Hakkari içinde buralarda bazı hareketler olabilir. Şuralarda şu büyüklükte zelzele olacak demiyoruz, uyarıyoruz. Kahramanmaraş depremlerini yıllarca uyardık, sonucunu da gördük işte.

DAHA BÜYÜK DEPREMLER OLUR MU?

Bunlar daha büyük 7 ve üstü depremler üretebilir. En son 2011 Van depremi mesela. Faylar hareket ettikçe bloklar yılda tektonik olarak bizim hissetmeyeceğimiz derecede harekete maruz kalırlar.

‘YUNANİSTAN’A YAKLAŞIYORUZ’

Diyelim ki bugün zelzele oldu, tekerrür periyodu 500 yıl ise biriktirecek, sonrasında gene zelzele olacak. Kuzey Anadolu fayının kuzey kolu Marmara Denizi’nden geçiyor. Bunun GPS yöntemiyle, uzaydan standardize yöntemiyle yılda 2.5 santim bu fayın hareket etmiş olduğu biliniyor. Anadolu’nun büyük bölümü bir yılda 2.5 santim Yunanistan’a yaklaşıyor. Deprem bu hareketin takılıp kalmış olduğu yerde oluyor. 160 km uzuluğunda, bıçakla kesilmiş gibi değil. 20 km ne topografya var. 2.5 santim hareket ettiğinde bile fayın bir bölümü bu harekete direniyor.

‘FAYDA NE KADAR STRES BİRİKTİĞİNİ AŞAĞI YUKARI BİLİYORUZ’

Takıldığı yerde gerilim birikiyor. biriken gerilim ne vakit ki sürtünme kuvvetini aşıyorsa orada pat diye zelzele oluyor. Biz yarar ne kadar gerilim biriktiğini hemen hemen biliyoruz. Nasıl ki Maraş’a bağırdık, Elazığ’ı uyardık. Şartları görüyoruz. Tekerrür periyodunu zamanı depremlerden biliyoruz.

ELAZIĞ DEPREMİNE DEĞİNDİ

1999 depreminden sonrasında söyledim. İstanbul’un haricinde Marmara bölgesi, Erzincan Karlıova arası Yedisu fayı üzerinde, Karlıova-Bingöl arası ve Elazığ-Malatya arası Maraş-Hatay. Ve bu Doğu Anadolu’yu bölümlere ayırmasak bile Elazığ’dan Hatay’a kadar olan bölge, Maraş’ı kesinlikle söylüyorduk. Ben Elazığ depremi geliyor diye 2003’ten itibaren bağırmaya başladım.

ADANA’DA DEPREM OLUR MU?

İzmir yarımadasında ciddi faylar var. Bölgede mühim seviyede fay atımları olduğundan bölgede faylarda gerilim alanlarında değişiklikler olmuştur. 7 Şubat’ta ben Adana ve İskenderun yöresine dikkat edelim demiştim. Deprem büyüklüğü de stresi aktarım ettiğin vakit zelzele oluşturacak fay boyutu nelerdir o önemli. Küçük fay öyle büyük zelzele üretemez. Adana’da genellikle genellikle gördüğümüz aletsel dönemde bile büyük oranda 6’lar mertebesinde zelzele var. Adana’da beklediğim zelzele 6’lar mertebesinde olur. Diyarbakır’a kadar bu şekilde büyük, yıkıcı zelzele beklemiyorum. Oraya yakın olabilecek bir zelzele de orayı etkisinde bırakır fakat bu komşunun depremi olur. Diyelim Kayseri’nin orada olan faylar vardır. Son depremlerden sonrasında orada da bir dizi gerilim alanı değişiklikleri olmuş olabilir.”