Dünya Kupası’nın eğlenceli yüzü: Maskotlar

FIFA tarafınca birinci kere 1930 senesinde Uruguay’da düzenlenen Dünya Kupası için birinci resmi maskot, 1966’da oluşturuldu. İngiltere 1966 için belirlenen maskot, “World Cup Willie” adlı bir aslandı.

ABD 1994’ün maskotu, “Striker” adlı sevimli bir köpek oldu. Fransa 1998’in maskotu, “Footix” isimli, kırmızı ibikli bir horoz olarak hafızalarda yer etti. Almanya 2006’nın maskotu da “Goleo VI” adlı bir öteki aslan oldu.

Katar’da düzenlenecek 2022 FIFA Dünya Kupası’nda bu alışkanlığın dışına çıkıldı. Maskot olarak hayvan figürü yerine Katar’ın klâsik beyaz giysisinden yaratılan “La’eeb” adlı uçan bir karakter seçildi.

“La’eeb”

Katar 2022 maskotuna, “süper kabiliyetli oyuncu” manasındaki Arapça bir laf olan La’eeb adı verildi.

FIFA’nın web sitesinde maskotun tanıtımı şu şekilde yapıldı:

“Herkes, maceracı, keyifli ve meraklı La’eeb’in neye benzediğini yorumlamaya davetli. La’eeb, insanları ‘şimdi her şeydir’ kelamına inanmaya teşvik ediyor. La’eeb genç ruhuyla tanınacak, gittiği her yere neşe ve itikat yayacak. La’eeb, turnuva maskotlarının yaşamış olduğu paralel bir dünyadan geliyor. Fikirlerin ve yaratıcılığın, karakterlerin temelini oluşturan bir dünya. Turnuva süresince La’eeb, genç futbolseverlere esin verip tezahürat yaparak her yerde olacak.”

“Fuleco” ve “Zabivaka”

Brezilya 2014’ün maskotu, Fuleco adı verilen ülkeye özgü bir hayvan tipi 3 bantlı armadillo oldu.

Fuleco’nun adı için futbol ve ekoloji laflarından esinlenildi. Fuleco’nun üstündeki mavi kabuk, masmavi gökyüzünü simgeledi. Maskotun çim alandan esinlenerek geliştirilen yeşil şortunun üstüne giydirilmiş olduğu beyaz tişörtte, “Brasil 2014” tabiri yer aldı. Fuleco, elindeki futbol topuyla arkadaşlarına maharetlerini sergiledi.

Rusya 2018’de kahverengi ve beyaz kürklü bir Avrasya kurdu, maskot olarak tercih edildi. Zabivaka adı verilen maskot, Rusya bayrağının renkleri beyaz, mavi ve kırmızıdan oluşan tişört ve şort giydi. Turuncu muhafaza gözlüğü takan maskotun tişörtünde “Russia 2018” yazısına yer verildi.

“Willie”, “Striker”, “Footix”, “Goleo VI”, “Zakumi”

İngiltere 1966 için geliştirilen “World Cup Willie”, kupa tarihinin birinci maskotu oldu.

Uzun yeleli Willie, İngiltere bayrağından yapılmış, üstünde “Dünya Kupası” yazan bir forma giydi.

ABD 1994’ün maskotu da Willie suretiyle bir hayvandı. Çizgi sinema karakterlerini çağrıştıran bir köpek olan Striker, üstünde Amerika bayrağının renklerini taşımış olduğu şort ve tişört giydi. Futbol topuna sol ayağını dayayarak poz veren maskotun formasında “ABD 1994” yazısı yer aldı.

Fransa 1998’de de hayvan maskot geleneği devam etti. Kırmızı ibikli, sarı gagalı ve mavi tüylü horoz Footix, sağ elinde tuttuğu futbol topuyla gülümsüyordu.

Almanya 2006’nın maskotu Goleo VI, tıpkı Willie suretiyle bir aslandı. Elinde konuşan topu “Pille” ile dolaşan Goleo, 1950 ve 1970’lerde Almanya Ulusal Grubu’nun kullandığı suretiyle yakası ve kol kenarları siyah, forma numarası 06 olan, beyaz forma ile siyah krampon giydi.

2010 senesinde Güney Afrika’da düzenlenen Dünya Kupası’nın resmi maskotu ise “futbol alanında kamufle olmak gayesiyle saçlarını yeşile boyayan”, maceraperest Afrika leoparı Zakumi oldu. Bu şirin maskotun ismi, Güney Afrika’nın memleketler arası plaka işareti “ZA” ile 2010 yılına atıfta bulunmak maksadıyla çoğu yerli lisanında “10” manasına gelen “Kumi” tabirlerinin yan yana getirilmesiyle oluştu.

Diğer maskotlar

Dünya Kupası’nda kullanılan öteki maskotlar, Meksika 1970’te başlangıcında Meksika şapkasıyla “Juanito” adlı bir çocuk, Batı Almanya 1974’te “Tip ve Tap” adlı Alman kardeşler, Arjantin 1978’de ufak futbolcu “Gauchito” oldu.

İspanya 1982’de “Naranjito” isimli, gülümseyen bir portakal, maskot olarak kullanıldı.

Meksika 1986’nın maskotu, Meksika mutfağının vazgeçilmezlerinden, acı biber “Pique” idi. Bu şirin biberin elinde bir top, başlangıcında da uzunluğundan büyük bir Meksika şapkası bulunuyordu.

İtalya 1990’ın maskotu, “Ciao” ise başı toptan, bedeni İtalya bayrağının rengindeki küplerden yapılma bir insan figürüydü.

Güney Kore-Japonya 2002’nin maskotu için de 3 dijital karakter seçildi. “Ato, Kaz, ve Nik” adları verilen karakterler, turuncu, mor ve mavi renkleriyle futbolseverlerin karşısına çıktı.