Jeoloji Mühendisleri Odası: Fay yasası çıksa belki bugün bir şey olmayacaktı

Ogün Akkaya

ANKARA – Maraş merkezli 10 kentte büyük yıkıma yol açan 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki depremin sonrasında bir taraftan arama kurtarma faaliyetleri öteki yardan depremzedelerin başta barınma olmak suretiyle temel gereksinimleriyle alakalı çalışmalar sürüyor. Binlerce kişinin hayatını yitirdiği, on binlerce kişinin yaralandığı zelzele bölgesinde bilim adamları ve mühendisler de incelemelere başladı.

Depremin sonrasında bir kurul ile Antep’in Nurdağı ilçesine bağlı Bademli köyündeki fay hattında araştırmalarda bulunan Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Hüseyin Alan, “Fay zonu üstünde bulunan binaların iyi mi yıkıldığını gözlemledik. Yıllardır bu fay zonları üstünde bina yapılmaması icap ettiğini içeren düşüncelerimizi paylaştık” dedi, bu hususta yürüttükleri yasa çalışmalarının mukamele bulmadığını hatırlattı.

‘YILLARDIR FAY ZONLARI ÜZERİNDE BİNA YAPILMAMASI GEREKTİĞİNİ İÇEREN DÜŞÜNCELERİMİZİ PAYLAŞTIK’

Antep’in Nurdağı ilçesine bağlı Yeni Bademli ve Eski Bademli köyleri yaptıkları incelemeleri özetleyen Alan, “Fay izini izleyerek araştırmalarda bulunduk. İki üç gündür burada çalışmalar yürütüyoruz. Yaklaşık 3.28 santime varan bir atım laf konusu. Köyler üstündeki deformasyonları inceliyoruz. Tamamen fayın üstüne oturan Şekeroba Mahallesi’nde incelemeler yaptık. Fay zonu üstünde bulunan binaların iyi mi yıkıldığını gözlemledik. Yıllardır bu fay zonları üstünde bina yapılmaması icap ettiğini içeren düşüncelerimizi paylaştık” diye konuştu.

‘MECLİS, HALKIN AFETLERE KARŞI GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAK İÇİN HİÇBİR İŞLEM YAPMADI’

Jeoloji Mühendisleri Odası’nın içeriğinde zelzele danışma kurulu oluşturduğunu, çalışmalar yürüterek Türkiye’de fay zonu üstünde bulunan kentleri, ilçeleri, yerleşim birimlerini ayrı ayrı belirleme ettiklerini özetleyen Alan, “Bu fay zonları üstünde insanların yaşayacağı yapılara sınırlama getirerek en azından o alanda yaşayan insanların can güvenliğinin sağlanması konusu ile alakalı çabalama yürüttük” dedi.

Hazırladıkları raporları kamuoyu ile paylaştıklarını, raporları da içeren bir yasa teklifini Meclis’e gönderdiklerini özetleyen Alan şunları kaydetti:

“Yasa teklifi önerisi hazırladık. Cumhurbaşkanı dahil olmak suretiyle Meclis’te grubu bulunan tüm parti liderlerine yolladık. Bazı siyasal partiler çalışmamızı yasa teklifi olarak sundu. İçişleri Bakanı Süleyman Soylu iki üç kez basın önünde ‘Fay yasasını çıkarıyoruz’ diye demeçler verdi. Ama geçen iki buçuk sene içinde unutuldu. Eski tas eski hamam. Hiçbir şey yapılmadı. Meclis, halkın afetlere karşı korumak için hiç bir prosedür yapmadı. Meclis üstüne düşen rolü üstlenmedi. CHP ve HDP yasa teklifini Meclis’e sundu. Bazı AK Parti ve MHP milletvekilleri bir bölümünü çıkararak yayınladı. Gündeme geldi fakat aradan vakit geçti, bakanı da unuttu vekili de.”

‘YASA ÇIKMADIĞI İÇİN BUGÜN İTİBARİYLE BİNLERCE İNSANIN YAŞAMINI YİTİRDİĞİ BİR DEPREMLE KARŞI KARŞIYAYIZ’

Depremin vereceği zararların bilinmesine karşın önlem alınmadığını söyleyen Alan, “Fay yasası bizim bulduğumuz bir şey değil. ABD Birleşik Devletleri’nde 1973 senesinde çıkmış. Tayvan’da, Yeni Zelanda’da, Avrupa’da zelzele yönetmelikleri içinde var” dedi. Fay hattı yasasının içeriğine dair de malumat veren Alan, laflarını şu şekilde sürdürdü:

“Yasa, fayın geçmiş olduğu hattın belirlenmesini, yaratacağı deformasyonun belirlenmesini ve bayındır planlarını etraf düzeni planlarına işlenmesini içeriyor. Deprem bölgelerinde yapı sınırlamasını içeriyor. İnsanlara ‘Buraya ev yapamazsın’ diyor. Bu yasa çıkmadığı için fay zonlarının üstünde milyonlarca insan zarar görüyor. Bu fay zonunun geçmiş olduğu Nurdağı’nda da araştırmalarda bulunduk. Çok sayıda can kaybı var. Binalar yerle bir olmuş. Üzülmemek elde değil. Aradan iki buçuk, üç sene geçti, bir adet önlem alınmadı. Ne yasa çıktı ne mevzuatı çıktı. Yasa çıkmadığı için bugün itibariyle binlerce insanoğlunun hayatını yitirdiği bir depremle karşı karşıyayız. Yasa çıksaydı bir ihtimal bugün bir şey olmayacaktı. Bir başlangıç olacaktı. Yaşadığımız sorunlara yüzde yüz çözüm getirmeyecekti fakat bir yerden başlamış olacaktık.”