Gözlemci mizahın güçlü yazarı: Hüseyin Rahmi Gürpınar

Hüseyin Rahmi Gürpınar, 1864 senesinde İstanbul’da doğdu. Babası Mehmet Sait Paşa isminde bir subaydı. Annesini üç yaşlarındayken kaybetti. İlkokula Girit’te başladı. Öğrenimine İstanbul’da devam etti. Yazarın 79’uncu ölüm yılı…

1878 senesinde Mekteb-i Mülkiye’ye girdi. Ancak ciddi bir rahatsızlık geçirmesinden kaynaklı eğitimine ara vermek zorunda kaldı. 

Usta yazar, birtakım kaynaklara göre 17 Ağustos, kimi kaynaklara göre ise 19 Ağustos 1864’te İstanbul’da dünyaya geldi. Hünkar yaveri Mehmet Sait Paşa ile Ayşe Sıdıka Hanım’ın oğlu olan yazar, üç yaşlarındayken annesini kaybetti.

Dört yaşlarındayken Girit’te asker olan babasının yanına giden Gürpınar, medrese eğitimine başladı. Gürpınar, 6 yaşlarında İstanbul’a geri döndü, çocukluğunu Aksaray’da anneannesiyle teyzesinin yanısıra geçirdi.

Yakubağa Mektebi’nin sonrasında bugünkü adıyla Pertevniyal Lisesi olan Mahmudiye Rüştiyesi’nde eğitimine süren usta kalem, 1878’de girmiş olduğu Mülkiye Mektebi’nin ikinci sınıfındayken hastalanarak aşağı yukarı bir sene tedavi gördü. Bünyesi oldukça zayıfladığı için 1880’de okulu bıraktı.

Kısa bir müddet memur olarak çalışan Gürpınar, yaşamını yazarak kazanmaya başladı. Tercüman-ı Hakikat, İkdam ve Sabah gazetelerinde çalıştı.

Ahmet Rasim’le beraber Boşboğaz ile Güllâbi isminde bir gülmece gazetesi çıkardı. İstanbul’da bir Frenk isimli ilk yazısı, 1888 senesinde Ceride-i Havadis gazetesinde yayınlandı. Türk edebiyatına çoğu mühim eser kazandıran Gürpınar’ın ilk büyük romanı Şık’tır.

Eserleri sinemaya uyarlandı

Mehmet Sait Paşa’nın desteği sayesinde bu kitabı Tercüman-ı Hakikat gazetesinde  dizi durumunda yayınlandı. 1976 senesinde Ertem Eğilmez’in yönetmenliğini yapmış olduğu Süt Kardeşler isimli sinema filmi, Gürpınar’ın Gulyabani isimli romanından uyarlanmıştır.

Natüralizm akımının temsilcisi

Gürpınar’ın kendine has bir üslubu vardır. Natüralizm akımının temsilcilerindendir. Keskin bir deney gücüne sahiptir. Dili sadedir.

Toplumun muhtelif derslik ve tabakalarına mensup kişilerin muayyen özelliklerini ustalıkla ortaya koymasının yanı sıra vakaları abartılı olmayan bir komedi ve ifade rahatlığıyla okuyucuya sunar. 

Hüseyin Rahmi Gürpınar, 1908’de II. Meşrutiyet’in ilanının sonrasında resmi görevinden ayrılarak kendini tümüyle yazarlığa verdi.

Ahmet Rasim ile Gürpınar’ın aynı sene yayımlamaya başladığı gülmece dergisi “Boşboğaz ile Güllabi”, 37 rakam okuyucuya ulaştı.

İbrahim Hilmi Bey ile çıkardığı Millet gazetesi uzun ömürlü olmayan etkin edebiyatçının, sonraki makaleleri İkdam, Söz, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerinde yer aldı.

Hüseyin Rahmi öldü

Toplumcu, realist bir anlayışa sahiptir. Hüseyin Rahmi Gürpınar 8 Mart 1944 senesinde Heybeliada’da yaşamını kaybetti.  Eserleri günümüzde de kıymetini ve özgünlüğünü korumaktadır.