Ayçiçek yağı fiyatları yeniden değişiyor! Dünyanın gözü Türkiye’de

Uluslararası piyasalarda bitkisel yağ fiyatlarında düşüş yaşanıyor. Palm yağı, soya hasım ve kanola hasım tutarları artan üretime rağmen zayıflayan ithalat sebebiyle geriliyor. Ayçiçek hasım fiyatlarında da sert bir düşüş gözlemleniyor. Bunun en mühim sebebi olarak ise ihraç edilebilir üründeki artış ve bilhassa Karadeniz yağının başlıca alıcılarından Türkiye’de Ayçiçek tohumu ve yağına getirilmesi beklenen yüksek gümrük vergisi gösteriliyor.

UKRAYNA YAĞI 3 AYDA 286 DOLAR UCUZLADI

FAO’nun Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, nisanda aylık bazda yüzde 8.7 geriledi. Endeks bir sene önceki seviyesinin aşağı yukarı yüzde 48.2 dibine indi. Uluslararası piyasalarda Ayçiçek yağının ton fiyatı yılbaşından bu yana 435 dolar yani aşağı yukarı yüzde 33.85 gerileyerek 850 dolara indi. En büyük üreticiler Rusya ve Ukrayna arasında patlak veren savaş sonra 2400 dolarla üstün dereceli seviyeye çıkan fiyatlar son 1 yılda ise yüzde 60 geriledi. Karadeniz’de Ayçiçek hasım tutarları 2 Haziran’da sona eren haftada 3 senenin en düşük seviyesine indi. Platts değerlendirmesine göre FOB Karadeniz Ukrayna ayçiçek hasım fiyatı 3 ay içerisinde 236 dolar geri çekilerek 2 Haziran itibarıyla 689 dolara indi.          

‘TÜRKİYE’DE VERGİSİ %36’YA YÜKSELİYOR’ BEKLENTİSİ

Karadeniz’de fiyatlardaki düşüşün Türkiye’de ayçiçeği ithalat vergilerinin tohum için yüzde 27’ye ve yağ için yüzde 36’ya çıkacağı korkusuyla desteklendiği belirtiliyor. Tarımsal emtia danışmanlık ve çözümleme kuruluşu Agricensus’un konuşmuş olduğu tecim kaynakları, Türkiye’de sıfırlanmış oranın 31 Mayıs’ta sona ermesinin sonra hazirandan itibaren hem ayçiçeği tohumu hem de Ayçiçek hasım ithalat vergilerini sırayla yüzde 27 ve yüzde 36’ya çıkacağı beklentisinin bilhassa Karadeniz hasım üstünde etkili bulunduğunu söylediler.          

Vergilerde rastgele bir artışın, piyasada ithalat hızını yavaşlatacağı belirtiliyor. Agricensus’a konuşan Türkiye merkezli bir yetkili, “Tarifelerin yürürlüğe girmesi ve Türkiye’de yeni hasat sezonunun başlamasıyla beraber Türkiye’nin dış alımında bir yavaşlama beklenebilir” değerlendirmesinde bulundu. Sektördeki yetkililer Türkiye’de ithalatın ciddi anlamda azalacağını ve sadece tekrar ihraç edecek olanların ve transit satıcıların alıma devam edeceğini düşünüyor.

 AYÇİÇEK ÜRETİMİNİ AVRUPA’DA EN HIZLI FRANSA ARTIRIYOR    

2022/23 döneminde ayçiçeği ekili alanlarını yüzde 18 büyüten Avrupa Birliği’nde üretim alanları 2023/24 döneminde artmaya devam edecek. Kuraklığa karşı dirençli olması ve mısır gibi öteki bahar mahsullerine kıyasla azotlu gübrelere daha azca gereksinim duyması sebebiyle tercih edilen bir ürün olan ayçekirdeğinin fiyatının ucuzlaması, daha düşük üretim maliyeti de çiftçiller tarafınca tercih edilmesine destek oluyor. 2023/24’te Fransa en büyük ekili alan genişlemesini bekliyor, onu İtalya ve Bulgaristan izliyor. Bu artış, Romanya, Almanya ve Yunanistan’daki düşüşleri telafi ediyor. Mevcut sezona göre üretimin de yüzde 13 daha yükselerek 10.5 milyon tonla sonuç vermesi bekleniyor.

TÜRKİYE’DE ÜRETİM %8.6 ARTARAK 2 MİLYON TONA YAKLAŞACAK       

Bu sürem Türkiye’de iyi ayçiçeği hasadı beklentisinin de ithalatın düşmesine destek olabileceği anlatım ediliyor. USDA beklentilerine göre, Türkiye’nin bu sezonki ayçiçeği mahsulü, geçen yıla göre yüzde 8,6 artışla 1.9 milyon tona erişebilir ve son 10 sezondaki en büyük mahsullerden biri olabilir. Bu nedenle Türkiye’nin fakat fiyat rekabetçi olursa alım yapacağını düşünen sektördeki tüccarlara göre, Ukrayna ana alıcısını kaybetmeyi göze alamaz ve bu nedenden dolayı tutarları düşürmek zorunda kalabilir.