Kayıp kıtanın haritası çıkarıldı: Yıllar önce su altında kalmış

2017 senesinde Yeni Zelanda kıyılarında daha ilkin meçhul bir bölge ortaya çıkarıldı ve bu bölgeye Zealandia ismi verildi. Zealandia, Maori dilinde Te Riu-a-Maui olarak tanımlanır ve dünya genelinde aşağı yukarı 5 milyon kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır. Bu, Hindistan alt kıtasının iki katı büyüklüğündedir.

Ancak Zealandia’nın niçin daha ilkin keşfedilmediği sorusu akıllara gelebilir. Bunun nedeni, bu kıtanın yüzeyinin yüzde 95’inin güneybatı Pasifik Okyanusu‘nun altında kalması ve insan varlığından ilkin yok olmuş olmasıdır. Yüzeyde yalnızca büyük bir dağ zinciri (Yeni Zelanda’nın iki adası) ve birtakım ufak okyanus adaları görülmektedir.

Zealandia ile ilgili oldukça azca malumat bulunmasının nedeni, neredeyse tamamiyle erişilemez olmasıdır. Ancak dünya genelinden jeologlardan oluşan bir ekip, yeni bir jeolojik harita kurmak için çalışmalar yürüttü. Bu harita, denizden çıkarılan kaya örnekleri ve jeofizik haritalama şekillerinin birleşimiyle hazırlandı.

Jeologlar, Zealandia’nın dış kenarlarını izleyerek büyük kumtaşı oluşumları ve bazaltik kaya çakılları birikintileri keşfettiler. Bu kumtaşlarının aşağı yukarı 95 milyon sene yaşında olduğuna ve daha eski granit ve volkanik çakılları içerdiğine inanıyorlar. Bu durum, Zealandia’nın kuru bir kara olduğu dönemde volkanik aktivitelerle oluşan nehirlerin tektonik havzaları doldurduğunu gösteriyor.

ZEALANDİA SU ALTINA ÇÖKTÜ

Ayrıca, su altı volkanizmasıyla ilişkilendirilen bazalt çakıllarının keşfi vasıtası ile Zealandia’nın aşağı yukarı 40 milyon sene ilkin kademeli olarak sular altında kaldığına inanılıyor.

“Reconnaissance basement geology and tectonics of North Zealandia” isimli çalışma, Tectonics (2023) dergisinde yayınlandı.